باغ ایرانی

باغ ایرانی کهن ترین طراحی محوطه دارای الگوهای مشخص معماری در جهان می باشد. حفظ تقارن در تمامی باغ، جریان آب و وجود یک کوشک در باغ ایرانی و همچنین حضور سرو همیشه سبز شیراز بصورت مقارن از ویژگی های اصلی آن است.

حرکت آب در باغ ایرانی نشانه زندگی و پاکی است و وجود سرو نشانه آزادی و آزادگی
بیش از نیمی از ایران بیابان است و یک سنت باستانی با توجه به نوع آب و هوا ( تابستان گرم و زمستان سرد) در ساخت باغ وجود دارد. ایرانیان باستان منشاء عشایری داشتند بنابراین سبک ساخت باغ در ایران باستان کاملا متفاوت از امپراتوری روم بوده است. بهترین و قدیمی ترین مثال در پاسارگاد است که به ۵۵۰ سال قبل از میلاد برمی گردد و در یک رینگ توسط تپه ها ساخته شده است. احتمالا کوروش یک خانه باستانی را در میان درختان ساخته بوده است که این خانه در میان دیوار گلی احاطه شده بوده است. یک شبکه مستطیل شکل کانال در ترکیب وجود دارد و حوضچه آب که در نقاط تقاطع ساخته شده است و کانال ها از سنگ ساخته شده است. و از آنجا که دیوار باغ از خشت و گل ساخته شده است نیاز به تعمیر و نگهداری داشت.
کلمه بهشت از فارسی قدیمی پاردیزا به معنی دیواری اطراف فضای محصور می باشد. در اصل احتمالا یک پارک شکار محصور که شامل مجموعه ای از گیاهان متنوع و حیوانات و درختان بوده است.

تقارن المان ها

پاسارگاد اولین پایتخت امپراتوری هخامنشی بود. این باغ به دلیل استفاده از الگوی مستطیل شکل و نهرهای آب سنگی علاقه زیادی را ایجاد می کند. این نوع باغ در تاریخ بعد ها به عنوان چهار باغ معروف شد اما هیچ مدرکی مبنی بر اینکه در زمان هخامنشی به این اسم نامیده می شده است وجود ندارد.
شرح قدیمی ترین نوشته ها و تصاویر از باغ ایرانی شامل مسافرانی است که از مغرب زمین به ایران رسیده اند نقوش قدیمی چهار باغ را ویژگی های ذیل نشان می دهند: دیوار های پیوسته، استخر مستطیل شکل، یک شبکه داخلی از کانال ها، کاشت گل و گیاهان باستانی. نمونه های باقی ماند از این نوع باغ در یزد (باغ دولت آباد) و در کاشان (باغ فین) وجود دارد.

به عقیده نگارنده لزوم به روز کردن طرح ها و الگوهای معماری محوطه ایرانی حس می شود چراکه در باغ کلاسیک ایرانی جایگاهی برای فضاهای مورد استفاده برای عموم و خانوارها به چشم نمی خوردو فضاهایی مانند آلاچیق، آبشار دیواری، استخر شنا و … .