پاپیروس
-
باغ گیاهشناسی میسوری (Missouri Botanical Garden) پاپیروس را به عنوان یک گیاه چشمگیر برای حاشیه برکهها یا به عنوان گیاه نمونه در گلدانهای بزرگ معرفی میکند. این منبع تأکید دارد که این گیاه به خاک ثابت و مرطوب یا آب کمعمق نیاز دارد و در غیر این صورت به سرعت پژمرده میشود. آنها کاشت در عمق ۳۰ سانتیمتری آب را پیشنهاد میکنند و هشدار میدهند که در مناطق بدون یخبندان، ریزومهای آن میتوانند به طور تهاجمی گسترش یابند.
-
انجمن سلطنتی باغبانی بریتانیا (RHS) این گیاه را با جایزه شایستگی باغ (Award of Garden Merit) معرفی کرده است. RHS خاطرنشان میکند که پاپیروس به سرما بسیار حساس است و دمای زیر ۱۰ درجه سانتیگراد میتواند به آن آسیب بزند. آنها توصیه میکنند در آبوهوای سردتر، گیاه را در گلدان کشت کرده و قبل از اولین سرما، آن را به داخل گلخانه ای روشن و بدون یخزدگی منتقل کنند
-
سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) در گزارشی به نقش تاریخی و اقتصادی پاپیروس در تمدن مصر اشاره میکند. این گزارش توضیح میدهد که مغز ساقههای این گیاه به نوارهای نازکی برش داده میشد، به صورت عمود بر هم قرار گرفته، فشرده و خشک میشد تا ورقهای کاغذ پاپیروس تشکیل شود. این فناوری زمینه ثبت و انتقال دانش را برای قرنها فراهم کرد. همچنین، پاپیروس نقش مهمی در اکوسیستمهای تالابی نیل داشته است
| ردیف | مشخصه | توضیح |
|---|---|---|
| ۱ | نام علمی | Cyperus papyrus L. |
| ۱.۱ | معنی نام علمی | Cyperus: نام یونانی یک گیاه همنام. papyrus: نام باستانی این گیاه و ریشه واژه «Paper» (کاغذ) در انگلیسی. |
| ۲ | نام فارسی | پاپیروس، نیِ مصری، حصیرک |
| ۳ | نام انگلیسی | Papyrus, Paper Reed, Nile Grass |
| ۴ | خانواده | Cyperaceae (جگنیان) |
| ۵ | تیپ گیاهی | گیاه علفی چندسانه آبزی و نیمهآبزی. |
| ۶ | ارتفاع گیاه | ۲ تا ۵ متر (در زیستگاه طبیعی). |
| ۷ | گسترش گیاه | ۱ تا ۲ متر (تشکل تودههای گسترده). |
| ۸ | فرم رشد | ایستاده و فوارهای. ساقههای بلند و بدون انشعاب که در انتها گلآذین چتری تشکیل میدهند. |
| ۹ | سرعت رشد | سریع (در شرایط ایدهآل). |
| ۱۰ | طول عمر | چندساله. |
| ۱۱ | رنگ برگ | سبز. برگها بسیار کاهشیافته و به صورت پوششهایی در قاعده ساقه دیده میشوند. |
| ۱۲ | نوع برگ | برگهای واقعی کوچک و قهوهای در قاعده ساقه. بخش سبز بالایی در واقع گلآذین است. |
| ۱۳ | ریزش برگ | همیشهسبز در مناطق بدون یخبندان. در مناطق سردتر، بخش هوایی در زمستان از بین میرود. |
| ۱۴ | زمان گلدهی | اواسط تا اواخر تابستان. |
| ۱۵ | رنگ گل | قهوهای-سبز (گلهای بسیار ریز در انتهای شعاعهای گلآذین). |
| ۱۶ | عطر گل | ندارد. |
| ۱۷ | نوع گل | گلآذین چتر مرکب بزرگ و پرپشت، متشکل از صدها شعاع نخمانند سبز. |
| ۱۸ | ارزش زینتی | بسیار بالا. فرم مجسمهای و معماریگونهای دارد و برای ایجاد حس دراماتیک و تاریخی در باغهای آبی استفاده میشود. |
| ۱۹ | ارزش اقتصادی | تاریخی: ساخت کاغذ. امروزی: گیاه زینتی و گاهی مصارف حصیربافی. |
| ۲۰ | سیستم ریشه | ریزومهای ضخیم و خزنده که تودههای متراکم ایجاد میکنند. |
| ۲۱ | مقاومت به سرما | پایین. تنها تا حدود ۰ درجه سانتیگراد را تحمل میکند و به یخبندان حساس است (منطقه سختبودن USDA: 9-12). |
| ۲۲ | مقاومت به گرما | عالی. بومی مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری است. |
| ۲۳ | تحمل خشکی | کم. ریشهها باید دائماً مرطوب یا در آب غوطهور باشند. |
| ۲۴ | نیاز آبی | بسیار بالا. گیاهی نیمهآبزی است و باید در حاشیه آب یا در خاک بسیار مرطوب کشت شود. میتواند در عمق تا ۹۰ سانتیمتری آب نیز رشد کند. |
| ۲۵ | نیاز نوری | آفتاب کامل. |
| ۲۶ | نوع خاک | خاک غنی از هوموس، سنگین و مرطوب. یا کاشت مستقیم در بسترهای گلی کمعمق آب. |
| ۲۷ | زهکشی خاک | ضعیف تا بدون زهکشی (خاک باتلاقی). |
| ۲۸ | تحمل شوری | کم تا متوسط. |
| ۲۹ | تحمل آلودگی آب | خوب. میتواند در آبهای غنی از مواد مغذی رشد کند. |
| ۳۰ | مقاومت به باد | متوسط (ساقهها محکم اما بلند هستند). |
| ۳۱ | آفات و بیماریها | عموماً مقاوم است. شته میتواند به جوانهها حمله کند. در محیطهای نامناسب مستعد پوسیدگی ریشه است. |
| ۳۲ | نیاز هرس | حذف ساقههای قهوهشده، خشک یا آسیبدیده از پایه. |
| ۳۳ | تغذیه (کوددهی) | در بهار و تابستان با کودهای متعادل و با نیتروژن متوسط. |
| ۳۴ | روش تکثیر | تقسیم ریزوم (رایجترین روش). کاشت قلمه ساقه: برش گلآذین با مقداری ساقه و قرار دادن وارونه در آب تا ریشهزایی. |
| ۳۵ | فاصله کاشت | ۶۰ تا ۹۰ سانتیمتر (به دلیل حجم زیاد). |
| ۳۶ | کاربرد در طراحی | کانون توجه در باغهای آبی، حاشیه برکهها و دریاچههای مصنویی، کاشت در گلدانهای بزرگ بدون سوراخ زهکش برای پاسیو. |
| ۳۷ | مناسب فضای شهری | برای پارکهای دارای دریاچه یا نهر در مناطق گرمسیر. |
| ۳۸ | نکات اجرایی ویژه | در مناطق سرد، میتوان آن را در گلدان نگه داشت و زمستان را به داخل گلخانه یا فضای روشن و خنک منتقل کرد. |
| ۳۹ | همنشینهای مناسب | نیلوفر آبی، گلشیپوری، آزولا، پاپیتال آبی. |
| ۴۰ | ارزش اکولوژیک | بالا در زیستگاه بومی. ایجاد پناهگاه برای پرندگان آبزی و ماهیها، تثبیت کننده خاکهای باتلاقی، تصفیه آب. |
| ۴۱ | هشدار/محدودیت | پتانسیل تهاجمی در آبوهوای مناسب. ریزومهای خزنده میتوانند به سرعت گسترش یابند. در برخی مناطق مانند فلوریدا و لوئیزیانای آمریکا به عنوان گونه مهاجم شناخته میشود. |
| ۴۲ | ویژگی برجسته | سابقه تاریخی منحصربهفرد به عنوان ماده اولیه کاغذ در تمدن مصر باستان. فرم معماریگونه و گلآذین چتری بسیار زیبا. |
| ۴۳ | کاربرد دارویی و خوراکی | ساقههای جوان در برخی فرهنگها خوراکی هستند. در طب سنتی برای مواردی مانند سوختگی کاربرد داشته است. |
| ۴۴ | چالش در ایران | سرمای زمستان در بیشتر نقاط کشور. خشکی هوا و کمآبی. |
| ۴۵ | راهکار برای ایران | کاشت در گلدانهای بزرگ و بدون زهکش (به صورت نیمهآبزی) و انتقال به محیط محافظتشده در زمستان. کشت در مناطق بسیار محدود سواحل جنوبی (چابهار) با آبیاری دائمی. |
| ۴۶ | ارقام مختلف | رقم کوتولهتر Cyperus papyrus ‘Nanus’ یا ‘Dwarf Form’ برای فضاهای کوچکتر. |
| ۴۷ | آبیاری در ایران | نیاز به آبیاری دائمی و سنگین. گلدان باید همیشه دارای حداقل ۵-۱۰ سانتیمتر آب در پایه باشد. |
| ۴۸ | محل کاشت در باغ ایرانی | در باغهای مناطق گرم جنوبی (به شرط تأمین آب) در حاشیه حوضهای بزرگ. در سایر مناطق، فقط به عنوان گیاه گلدانی قابل نگهداری است. |
| ۴۹ | برداشت و خشککردن | ساقهها برای کارهای تزئینی یا حصیربافی برداشت میشوند. برای خشککردن، ساقهها را به حالت آویزان در جای خشک و خنک قرار میدهند. |
| ۵۰ | اقلیم پیشنهادی در ایران | مناطق بسیار محدود گرمسیری مرطوب (مانند نقاطی از سواحل چابهار). برای سایر مناطق، کشت گلدانی با مراقبت زمستانه ضروری است. در مناطق سرد و کوهستانی قابل کشت نیست. |
