| ۱ |
نام علمی |
Agapanthus africanus (L.) Hoffmanns. |
| ۱.۱ |
معنی نام علمی |
Agapanthus: از واژههای یونانی «agape» (عشق) و «anthos» (گل). africanus: منسوب به آفریقا. |
| ۲ |
نام فارسی |
سوسن آفریقایی، زنبق آفریقایی، آگاپانتوس |
| ۳ |
نام انگلیسی |
African Lily, Lily of the Nile, Blue Lily |
| ۴ |
خانواده |
Amaryllidaceae (نرگسیان) |
| ۵ |
تیپ گیاهی |
گیاه علفی چندساله همیشهسبز ریزومدار. |
| ۶ |
ارتفاع گیاه |
۶۰ تا ۱۰۰ سانتیمتر (با گل). |
| ۷ |
گسترش گیاه |
۴۰ تا ۶۰ سانتیمتر (توده برگ). |
| ۸ |
فرم رشد |
تودهای قوسدار و فوارهای. برگها از پایه خارج شده و ساقه گل از مرکز میروید. |
| ۹ |
سرعت رشد |
متوسط تا کند. |
| ۱۰ |
طول عمر |
چندساله با عمر طولانی. |
| ۱۱ |
رنگ برگ |
سبز تیره براق. |
| ۱۲ |
نوع برگ |
ساده، خطی، بلند و نواری، با نوک گرد، گوشتی و چرمی. |
| ۱۳ |
ریزش برگ |
همیشهسبز (در مناطق سرد ممکن است بخشی از برگها از بین برود). |
| ۱۴ |
زمان گلدهی |
اواخر بهار تا اواسط تابستان (خرداد تا مرداد). |
| ۱۵ |
رنگ گل |
آبی سیر (indigo) تا بنفش-آبی، همچنین ارقام سفید خالص. |
| ۱۶ |
عطر گل |
ندارد. |
| ۱۷ |
نوع گل |
گلهای کوچک شیپوری شکل، مجتمع در یک گلآذین چتر کروی بزرگ در انتهای ساقهای بلند و بدون برگ. |
| ۱۸ |
ارزش زینتی |
بسیار بالا (هم به خاطر گلهای باشکوه و هم فرم تزئینی برگها). |
| ۱۹ |
ارزش اقتصادی |
بالا (گیاه گلدانی و گل شاخهبریده لوکس). |
| ۲۰ |
سیستم ریشه |
ریزوم گوشتی و ریشههای ضخیم گوشتی. |
| ۲۱ |
مقاومت به سرما |
متوسط. تا حدود -5 تا -8 درجه سانتیگراد را تحمل میکند (Zone 8-9). در برابر یخبندانهای شدید مقاوم نیست. |
| ۲۲ |
مقاومت به گرما |
خوب. گرما را تحمل میکند ولی در گرمای شدید ممکن است گلدهی کاهش یابد. |
| ۲۳ |
تحمل خشکی |
خوب (پس از استقرار). اما برای گلدهی مطلوب به رطوبت منظم نیاز دارد. |
| ۲۴ |
نیاز آبی |
متوسط. در دوره رشد و گلدهی خاک باید مرطوب (نه خیس) باشد. در زمستان آبیاری بسیار کم شود. |
| ۲۵ |
نیاز نوری |
آفتاب کامل تا نیمهسایه. برای بهترین گلدهی به حداقل ۶ ساعت آفتاب مستقیم نیاز دارد. |
| ۲۶ |
نوع خاک |
خاک غنی، حاصلخیز، با زهکشی عالی. ترکیب خاک باغچه، کمپوست و ماسه. |
| ۲۷ |
زهکشی خاک |
باید عالی باشد. ماندابی باعث پوسیدگی ریزوم میشود. |
| ۲۸ |
تحمل شوری |
متوسط (مناسب برای کاشت در نواحی ساحلی معتدل). |
| ۲۹ |
تحمل آلودگی هوا |
خوب. |
| ۳۰ |
مقاومت به باد |
خوب (به دلیل انعطاف ساقهها). |
| ۳۱ |
آفات و بیماریها |
مقاومت نسبی بالا. احتمالی: حلزون و راب در فصل مرطوب، شته. بیماری: پوسیدگی ریشه در صورت زهکشی ضعیف، لکه برگی قارچی. |
| ۳۲ |
نیاز هرس |
حذف ساقههای گل پژمرده از پایه. برگهای خشیده یا آسیبدیده را در اواخر زمستان تمیز کنید. |
| ۳۳ |
تغذیه (کوددهی) |
در آغاز فصل رشد (بهار) با کود متعادل (مانند ۱۰-۱۰-۱۰) یا کود با پتاسیم بالا برای تقویت گلدهی. |
| ۳۴ |
روش تکثیر |
۱. تقسیم ریزوم در اواخر زمستان یا اوایل بهار (هر ۴-۶ سال یکبار). ۲. کاشت بذر (برای تولید ارقام جدید، بسیار کند). |
| ۳۵ |
فاصله کاشت |
۴۰ تا ۵۰ سانتیمتر. |
| ۳۶ |
کاربرد در طراحی |
گیاه مرزبندی، کاشت در حاشیه، کاشت انبوه برای جلوهای دراماتیک، گلدان و ظروف بزرگ برای پاسیو و تراس، گل شاخهبریده. |
| ۳۷ |
مناسب فضای شهری |
مناسب برای پارکها، میادین، جزیرههای ترافیکی در مناطق معتدل و حاشیه خلیج. |
| ۳۸ |
نکات اجرایی ویژه |
کاشت در گلدان: یک روش عالی برای مناطق سردتر است تا گیاه را در زمستان به محل محافظتشده منتقل کنید. ریشهها دوست دارند محدود باشند، بنابراین گلدان خیلی بزرگ ممکن است گلدهی را کاهش دهد. |
| ۳۹ |
همنشینهای مناسب |
گیاهان با نیاز آبی مشابه و فرمهای مکمل: کانا، جعفری، نخلهای کوچک، یا گیاهان با برگهای نقراتی مانند سنتولینا. |
| ۴۰ |
ارزش اکولوژیک |
متوسط. گلها برای زنبورها و پروانهها جاذب هستند. |
| ۴۱ |
هشدار/محدودیت |
تمام قسمتهای گیاه سمی هستند و در صورت بلع میتوانند باعث ناراحتی گوارشی شوند. برای انسان و دام سمی است. شیره گیاه ممکن است باعث تحریک پوستی در افراد حساس شود. |
| ۴۲ |
ویژگی برجسته |
ارائه گلآذینهای کروی بزرگ و آبی خیرهکننده بر فراز تودهای از برگهای سبز تیره و براق، همراه با ظاهری ساختاری و مجلل. |
| ۴۳ |
کاربرد دارویی و خوراکی |
ندارد. یک گیاه کاملاً زینتی و سمی است. استفاده دارویی از آن در طب سنتی گزارش شده اما به دلیل سمیت توصیه نمیشود. |
| ۴۴ |
چالش در ایران |
سرمای زمستان در مناطق سردسیر (مانند همدان، تبریز). گرمای خشک و شدید تابستان در مناطق مرکزی و جنوبی که ممکن است باعث سوختگی حاشیه برگها شود. |
| ۴۵ |
راهکار برای ایران |
در مناطق سرد: کشت در گلدان و انتقال به گلخانه یا پاسیوی سرد و روشن در زمستان. در مناطق گرم و خشک: کاشت در محل نیمهسایه بعدازظهر و تأمین رطوبت کافی خاک در تابستان. |
| ۴۶ |
ارقام مختلف |
ارقام متعددی مانند ‘Albus’ (گل سفید)، ‘Blue Triumphator’ (گل آبی فیروزهای)، ‘Peter Pan’ (کوتوله) وجود دارد. |
| ۴۷ |
آبیاری در ایران |
در بهار و تابستان آبیاری منظم و عمیق. در پاییز کاهش آبیاری. در زمستان در مناطق سرد، آبیاری بسیار اندک (مخصوصاً اگر در گلدان است). در مناطق گرمسیر، آبیاری منظم حتی در زمستان لازم است. |
| ۴۸ |
محل کاشت در باغ ایرانی |
در مناطق معتدل شمالی و خزری: کاشت مستقیم در زمین در حاشیههای آفتابی. در باغهای ایرانی کلاسیک: کاشت در گلدانهای بزرگ سفالی در اطراف حوض مرکزی. |
| ۴۹ |
برداشت و خشککردن |
گل شاخهبریده: زمانی که اولین گلهای پایینی در چتر باز شدند، از پایین قطع کنید. برای گل خشک مناسب نیست (گلها میریزند). |
| ۵۰ |
اقلیم پیشنهادی در ایران |
مناطق ایدهآل: سواحل شمالی (گیلان، مازندران)، مناطق کوهپایهای معتدل (شمال تهران، البرز). در سایر مناطق به شرط محافظت از سرما یا گرما و مدیریت آبیاری قابل کشت است. |
