گلایول

گلایول با نام علمی GladiolusPriscilla یک رقم (کولتیوار) هیبرید محبوب و چندساله از خانواده (Iridaceae) است. این گیاه کورم‌دار به‌خاطر گل‌آذین بلند و باشکوه خود که حامل ۸ تا ۱۲ گل بزرگ است، پرورش می‌یابد. گل‌های آن دارای ترکیب رنگی ظریف و پیچیده‌ای هستند: گلبرگ‌ها به رنگ سفید یخی یا سفید-کرم با حاشیه‌ای صورتی ملایم و مرکزی زرد طلایی کمرنگ. گل‌ها به‌صورت متوالی از پایین به بالا باز می‌شوند و نمای زیبایی ایجاد می‌کنند. این رقم برای گل شاخه‌بریده، ایجاد نقطه کانونی در حاشیه گل‌های تابستانه و کاشت در باغ‌های کلاسیک بسیار ایده‌آل است.

نیاز این گیاه به خاک غنی، تغذیه منظم و قیم برای پشتیبانی از ساقه‌های بلند گل‌دهنده است. به دلیل حساسیت به یخبندان، کورم‌ها باید در پاییز از خاک خارج شده و در مکانی خشک و عاری از یخ (دمای حدود ۵-۱۰ درجه سانتی‌گراد) تا کاشت بهاره بعدی نگهداری شوند. این رقم به دلیل رنگ‌آمیزی ظریف و غیرخشونت‌آمیزش، برای فضاهای رمانتیک و طراحی‌های شیک توصیه می‌شود.

ردیف مشخصه توضیح
۱ نام علمی Gladiolus × hortulanus ‘Priscilla’ (یک رقم هیبرید)
۱.۱ معنی نام علمی Gladiolus: از لاتین “gladius” به معنای شمشیر کوچک، اشاره به شکل برگ‌ها. ‘Priscilla’: نام یک شخص (احتمالاً نام پرورش‌دهنده).
۲ نام فارسی گلایول پرسیلا، گلایول صورتی-سفید
۳ نام انگلیسی Gladiolus ‘Priscilla’, Sword Lily ‘Priscilla’
۴ خانواده Iridaceae (زنبقیان)
۵ تیپ گیاهی گیاه علفی چندساله کورم‌دار.
۶ ارتفاع گیاه ۱۰۰ تا ۱۲۰ سانتیمتر (ساقه گل).
۷ گسترش گیاه ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر.
۸ فرم رشد عمودی، شمشیری و ستونی.
۹ سرعت رشد سریع (از کاشت تا گلدهی حدود ۷۰-۹۰ روز).
۱۰ طول عمر چندساله، اما در بیشتر مناطق به دلیل حساسیت به سرما، کورم‌ها سالانه کشت مجدد می‌شوند.
۱۱ رنگ برگ سبز متوسط.
۱۲ نوع برگ ساده، نیزه‌ای-شمشیری، بلند و مستقیم.
۱۳ ریزش برگ خزان‌کننده. پس از گلدهی و با سرد شدن هوا، برگ‌ها زرد شده و گیاه به خواب می‌رود.
۱۴ زمان گل‌دهی اواسط تا اواخر تابستان (تیر تا شهریور، بسته به زمان کاشت).
۱۵ رنگ گل سفید یخی یا کرم با حاشیه صورتی-یاسی ملایم و لکه‌های زرد کمرنگ در گلوگاه.
۱۶ عطر گل ندارد (اکثر گلایول‌های مدرن فاقد عطر هستند).
۱۷ نوع گل گل‌های بزرگ (۱۰-۱۲ سانتیمتر)، قیفی شکل و پنج‌گلبرگی، مجتمع در یک سنبله یک‌طرفه بلند (اسپایک).
۱۸ ارزش زینتی بسیار بالا به‌ویژه به عنوان گل شاخه‌بریده و در ترکیب‌بندی‌های باغی.
۱۹ ارزش اقتصادی بالا (کورم و گل شاخه‌بریده).
۲۰ سیستم ریشه کورم (Corm) گرد و پوشیده از الیاف توری.
۲۱ مقاومت به سرما ضعیف. کورم‌ها تنها تا حدود -۲ درجه را تحمل می‌کنند (Zone 8-10). در ایران معمولاً بهاره کاشته و پاییز برداشت می‌شوند.
۲۲ مقاومت به گرما عالی. تابستان گرم را دوست دارد.
۲۳ تحمل خشکی متوسط. در دوره رشد فعال به رطوبت کافی نیاز دارد.
۲۴ نیاز آبی منظم و عمیق در طول فصل رشد، به ویژه هنگام طویل شدن ساقه گل.
۲۵ نیاز نوری آفتاب کامل (حداقل ۸ ساعت).
۲۶ نوع خاک خاک غنی، سبک، حاصلخیز و با زهکشی عالی.
۲۷ زهکشی خاک باید عالی باشد. پوسیدگی کورم در خاک‌های سنگین شایع است.
۲۸ تحمل شوری ضعیف.
۲۹ تحمل آلودگی هوا متوسط.
۳۰ مقاومت به باد ضعیف. ساقه‌های بلند به قیم نیاز مبرم دارند.
۳۱ آفات و بیماری‌ها تریپس گلایول (مهمترین آفت)، شته، کنه. بیماری: پوسیدگی خشک کورم (Fusarium)، سوختگی باکتریایی، ویروس موزاییک.
۳۲ نیاز هرس حذف گل‌های پژمرده از پایین سنبله. پس از پایان فصل، شاخ و برگ را پس از زرد شدن قطع کنید.
۳۳ تغذیه (کوددهی) نیاز به تغذیه زیاد. در زمان کاشت با کود کامل و سپس در مرحله ۵-۶ برگی با کود پتاس بالا برای گلدهی.
۳۴ روش تکثیر ۱. کاشت کورم‌های جدید در بهار (اصلی). ۲. جدا کردن کورم‌چه‌ها (Cormels) از اطراف کورم مادر و پرورش آنها.
۳۵ فاصله کاشت ۱۲ تا ۱۵ سانتیمتر. عمق کاشت: ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر.
۳۶ کاربرد در طراحی پشت حاشیه گل‌های تابستانه، کاشت در ردیف برای گل‌بری، گل شاخه‌بریده ممتاز، باغ‌های کلاسیک.
۳۷ مناسب فضای شهری مناسب برای پارک‌های بزرگ و فضای سبز عمومی با مراقبت منظم.
۳۸ نکات اجرایی ویژه کاشت مرحله‌ای: هر ۲ هفته یکبار از بهار تا اوایل تابستان بکارید تا گلدهی طولانی‌مدت داشته باشید. استفاده از قیم: حتماً از قیم بلند استفاده شود. برداشت کورم: ۶-۸ هفته پس از گلدهی و زرد شدن برگ‌ها، کورم‌ها را از خاک خارج کنید.
۳۹ همنشین‌های مناسب گیاهان یکساله تابستانه پایه‌کوتاه مانند اطلسی، آهار، سلوی برای پوشاندن پایه ساقه.
۴۰ ارزش اکولوژیک کم. گرده و شهد چندانی برای حشرات مفید ندارد.
۴۱ هشدار/محدودیت سمی است. تمام قسمت‌های گیاه، به ویژه کورم‌ها، در صورت بلع می‌توانند باعث مسمومیت شوند.
۴۲ ویژگی برجسته سنبله‌های بلند از گل‌های بزرگ با رنگ‌آمیزی ظریف و سه‌رنگ سفید، صورتی و زرد.
۴۳ کاربرد دارویی و خوراکی ندارد (سمی).
۴۴ چالش در ایران نیاز به قیم‌گذاری به دلیل بادهای فصلی. آفت تریپس در تابستان‌های گرم و خشک. لزوم خارج کردن کورم‌ها در زمستان در بیشتر مناطق.
۴۵ راهکار برای ایران کاشت در ردیف‌های منظم با داربست یا توری به عنوان قیم. سمپاشی پیشگیرانه برای تریپس. خارج کردن کورم‌ها در پاییز و نگهداری در مکانی خشک و خنک تا بهار.
۴۶ ارقام مختلف این رقم خاص (‘Priscilla’) به همین نام شناخته می‌شود. از گروه گلایول‌های صورتی/بنفش بزرگ‌گل است.
۴۷ آبیاری در ایران آبیاری عمیق و منظم ۲-۳ بار در هفته در تابستان. از خیس شدن برگ‌ها خودداری کنید. پس از گلدهی، آبیاری را کاهش دهید.
۴۸ محل کاشت در باغ ایرانی در پشت کرت‌های گل در باغ‌های رسمی ایرانی، در حاشیه دیوارهای آفتاب‌گیر، در محوطه‌های اختصاصی گل‌بری.
۴۹ برداشت و خشک‌کردن گل شاخه‌بریده: هنگامی که ۲-۳ گل پایینی باز شدند، صبح زود برداشت کرده و ساقه را در آب ولرم قرار دهید. برای خشک‌کردن مناسب نیست.
۵۰ اقلیم پیشنهادی در ایران مناطق ایده‌آل: مناطق معتدل با تابستان‌های نه چندان مرطوب (تهران، اصفهان، مشهد، شیراز). مناطق سردسیر: کاشت در بهار پس از رفع سرمازدگی. مناطق گرم و خشک: نیاز به آبیاری بسیار منظم دارد. در مناطق مرطوب شمال خطر بیماری قارچی بالاست.
گلایول