| ۱ |
نام علمی |
Tulipa clusiana DC. |
| ۱.۱ |
معنی نام علمی |
Tulipa: از فارسی «دولبند» (عمامه). clusiana: به افتخار کارلوس کلوزیوس (Charles de l’Écluse)، گیاهشناس هلندی. |
| ۲ |
نام فارسی |
لاله حافظی |
| ۳ |
نام انگلیسی |
Lady Tulip, Candy Cane Tulip, Peppermint Stick Tulip |
| ۴ |
خانواده |
Liliaceae (سوسنیان) |
| ۵ |
تیپ گیاهی |
گیاه علفی چندساله پیازی و خزانکننده. |
| ۶ |
ارتفاع گیاه |
۲۵ تا ۴۰ سانتیمتر. |
| ۷ |
گسترش گیاه |
۸ تا ۱۰ سانتیمتر. |
| ۸ |
فرم رشد |
ایستاده، ظریف و کشیده. |
| ۹ |
سرعت رشد |
متوسط. |
| ۱۰ |
طول عمر |
چندساله پایدار با قابلیت طبیعیسازی (تشکیل کلونی). |
| ۱۱ |
رنگ برگ |
سبز-خاکستری، اغلب با حاشیه یا خطوط ارغوانی-قرمز. |
| ۱۲ |
نوع برگ |
ساده، خطی بسیار باریک (نیزهای)، اغلب مجعد. |
| ۱۳ |
ریزش برگ |
خزانکننده. پس از گلدهی، برگها انرژی را در پیاز ذخیره کرده و سپس خشک میشوند. |
| ۱۴ |
زمان گلدهی |
اواسط بهار (فروردین تا اردیبهشت). نسبت به بسیاری لالههای باغی دیرتر گل میدهد. |
| ۱۵ |
رنگ گل |
دو رنگ مشخص: بیرون گلبرگها: سفید با پشت رگهدار قرمز-صورتی. درون گلبرگها: سفید خالص با مرکز (پایه) بنفش-سیاه یا زرد لیمویی. |
| ۱۶ |
عطر گل |
فاقد عطر قابل توجه. |
| ۱۷ |
نوع گل |
گل منفرد، ستارهای شکل با گلبرگهای نوک تیز و باریک که در نور کامل باز میشوند. |
| ۱۸ |
ارزش زینتی |
بسیار بالا (به دلیل شکل ظریف و رنگآمیزی خاص و راهراه). |
| ۱۹ |
ارزش اقتصادی |
متوسط (پیاز مخصوص علاقهمندان و باغهای طبیعی). |
| ۲۰ |
سیستم ریشه |
پیاز واقعی با پوشش کاغذی، ریشههای افشان. |
| ۲۱ |
مقاومت به سرما |
عالی. نیاز به سرمای زمستانه دارد. مقاوم در Zone 4-8. |
| ۲۲ |
مقاومت به گرما |
خوب. برای دوره خواب تابستانی به خشکی نیاز دارد. |
| ۲۳ |
تحمل خشکی |
عالی (پس از استقرار). بسیار مقاوم به خشکی تابستانه. |
| ۲۴ |
نیاز آبی |
کم. در بهار آبیاری طبیعی کافی است. پس از گلدهی آبیاری باید قطع شود. |
| ۲۵ |
نیاز نوری |
آفتاب کامل. |
| ۲۶ |
نوع خاک |
خاک بسیار سبک، شنی، سنگلاخی و با زهکشی عالی. خاکهای فقیر را ترجیح میدهد. |
| ۲۷ |
زهکشی خاک |
باید عالی باشد. شرط اصلی ماندگاری و طبیعیسازی. |
| ۲۸ |
تحمل شوری |
کم تا متوسط. |
| ۲۹ |
تحمل آلودگی هوا |
متوسط. |
| ۳۰ |
مقاومت به باد |
خوب (به دلیل ساقه باریک). |
| ۳۱ |
آفات و بیماریها |
مقاومت خوبی دارد. مانند همه لالهها، در خاک مرطوب مستعد پوسیدگی پیاز است. |
| ۳۲ |
نیاز هرس |
حذف ساقه گل پژمرده. اجازه دهید برگها به طور طبیعی زرد شوند. |
| ۳۳ |
تغذیه (کوددهی) |
نیاز ندارد. در خاکهای فقیر بهتر گل میدهد. کوددهی باعث رشد برگ و کاهش گلدهی میشود. |
| ۳۴ |
روش تکثیر |
۱. کاشت پیازچههایی که در کنار پیاز مادری تشکیل میشوند (پاییز). ۲. کاشت بذر (بسیار زمانبر). |
| ۳۵ |
فاصله کاشت |
۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر. |
| ۳۶ |
عمق کاشت |
۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر (در مناطق گرمتر عمیقتر). |
| ۳۷ |
کاربرد در طراحی |
باغهای صخرهای (آلپاین)، باغهای طبیعی و مرغزارهای گلدار، لبه جلویی حاشیهها، کاشت در گلدانهای سنگریزهدار، طبیعیسازی در چمن. |
| ۳۸ |
مناسب فضای شهری |
برای باغچههای شهری با خاک سبک و آفتابگیر مناسب است. |
| ۳۹ |
نکات اجرایی ویژه |
طبیعیسازی: اگر شرایط (زهکشی عالی و خشکی تابستان) فراهم باشد، سال به سال گسترش مییابد و کلونی تشکیل میدهد. خواب تابستانی: باید پس از گلدهی در خاکی خشک باشد. |
| ۴۰ |
همنشینهای مناسب |
سایر پیازیهای مقاوم به خشکی مانند برخی زعفرانها، گیاهان بالشتکی و خزنده برای پوشش زمین. |
| ۴۱ |
هشدار/محدودیت |
در خاکهای سنگین و مرطوب به سرعت از بین میرود. ممکن است در مناطق با تابستانهای مرطوب نیاز به خارج کردن پیاز از خاک باشد. |
| ۴۲ |
ویژگی برجسته |
گلهای ستارهای راهراه (آبنباتی) بسیار ظریف و مقاومت بالا به خشکی و خاکهای فقیر. |
| ۴۳ |
کاربرد دارویی و خوراکی |
عمدتاً زینتی. پیازها سمی هستند و مصرف خوراکی ندارند. |
| ۴۴ |
چالش در ایران |
آبیاری تابستانه در باغچههای معمولی که منجر به پوسیدگی پیاز میشود. |
| ۴۵ |
راهکار برای ایران |
کاشت در مکانهای ویژه: در باغهای صخرهای با زهکش عالی، شیبهای سنگلاخی آفتابگیر یا گلدانهایی که تابستان آبیاری نمیشوند. خاکسازی: ایجاد بستر کشت بسیار سبک با درصد بالای شن و سنگ ریزه. |
| ۴۶ |
ارقام مختلف |
گونه اصلی متداول است. واریتههایی مانند ‘Cynthia’ (رنگ صورتی پررنگتر)، ‘Tubergen’s Gem’ (دو رنگ قرمز و زرد) نیز وجود دارند. |
| ۴۷ |
آبیاری در ایران |
پاییز و زمستان: بارندگی طبیعی. اوایل بهار: در صورت نبود باران، آبیاری سبک. پس از گلدهی: قطع کامل آبیاری. |
| ۴۸ |
محل کاشت در باغ ایرانی |
در باغهای صخرهای سنتی ایرانی، در کنار سنگچینهای خشک و در شیبهای آفتابگیر که باران تابستانی نداشته باشد. |
| ۴۹ |
برداشت و نگهداری پیاز |
در مناطق پرباران، پس از خشک شدن برگها پیاز را از خاک خارج کرده، در مکانی خشک و خنک تا پاییز در ماسه نگهداری کنید. در مناطق خشک میتوان در خاک باقی بماند. |
| ۵۰ |
اقلیم پیشنهادی در ایران |
مناطق ایدهآل: مناطق کوهپایهای و معتدل با تابستانهای خشک و بدون آبیاری (مانند بسیاری از مناطق مرکزی و شرقی ایران: یزد، کرمان، اصفهان). مناطق با چالش: مناطق شمالی با تابستانهای مرطوب (نیاز به مراقبت ویژه یا کشت گلدانی). مناطق نامناسب: جلگههای مرطوب و خاکهای سنگین رسی. |