شقایق کالیفرنیا

شقایق کالیفرنیا با نام علمی Eschscholzia californica گیاهی یکساله یا چندساله کوتاه‌عمر از خانواده خشخاش (Papaveraceae) است که به‌خاطر یگل‌های نارنجی درخشان، فنجانی شکل و ابریشمی خود که همچون جام‌های طلایی در آفتاب می‌درخشند، شهرت جهانی دارد. این گل وحشی بندی ایالت کالیفرنیا در آمریکاست، اما به‌دلیل مقاومت استثنایی به خشکی و سازگاری با خاک‌های فقیر، در بسیاری از مناطق معتدل دنیا به‌صورت خودرو یا کشت‌شده یافت می‌شود. گیاهی است با برگ‌های آبشاری ظریف و بریده‌بریده به رنگ سبز مایل به آبی، که خود به‌تنهایی زیباست. گل‌ها به‌طور انبوه از بهار تا پاییز (در شرایط مناسب) بر روی ساقه‌های نازک ظاهر می‌شوند و شب‌ها و در هوای ابری بسته می‌شوند. این گیاه با رشد سریع، نیاز کم و توان خودبذری قوی، انتخابی ایده‌آل برای پوشش زمین، باغ‌های صخره‌ای، حاشیه‌های طبیعی و احیای زمین‌های خشک در مناطق آفتابی ایران است.

ردیف مشخصه توضیح
1 نام علمی Eschscholzia californica Cham.
2 نام فارسی شقایق کالیفرنیا، شقایق کالیفرنیایی
3 نام انگلیسی California Poppy, Golden Poppy
4 خانواده Papaveraceae (خشخاش)
5 تیپ گیاهی گیاه علفی یکساله/دو ساله/چندساله کوتاه‌عمر
6 ارتفاع نهایی ۲۰ تا ۶۰ سانتی‌متر (بسته به رقم و شرایط)
7 گسترش ۱۵ تا ۳۰ سانتی‌متر (به صورت توده‌ای پخش می‌شود)
8 فرم رشد بوته‌ای، پُرپشت و گسترده
9 سرعت رشد بسیار سریع (از بذر تا گل در ۸-۱۰ هفته)
10 طول عمر یکساله (در ایران معمولاً به‌صورت یکساله کشت می‌شود)
11 رنگ برگ سبز مایل به آبی (glaucous) یا سبز خاکستری
12 نوع برگ بریده‌بریده، آبشاری بسیار ظریف، متناوب
13 ریزش برگ یکساله (کل گیاه پس از تولید بذر از بین می‌رود)
14 زمان گل‌دهی اصلی: فروردین تا خرداد. تداوم: تا مهرماه با قطع گل‌های پژمرده. در مناطق خنک تر ممکن است تابستان هم گل دهد.
15 رنگ گل نارنجی کلاسیک، همچنین ارقامی به رنگ زرد، قرمز، صورتی و سفید.
16 عطر گل معطر ملایم و شیرین
17 نوع گل گل‌های منفرد، فنجانی شکل، ۴ گلبرگ ابریشمی، قطر ۵-۷ سانتی‌متر
18 ارزش زینتی بسیار زیاد در فصل گل (توده‌ای رنگارنگ و طبیعی).
19 ارزش اقتصادی متوسط (بذر و گیاه زینتی). در طب سنتی کاربرد محدود دارد (آرامبخش ملایم).
20 سیستم ریشه ریشه عمودی (راسته) نسبتاً عمیق برای یک گیاه یکساله (مقاوم به خشکی).
21 مقاومت به سرما زیاد. بذرها و گیاهان جوان تا -۱۰ درجه سانتی‌گراد را تحمل می‌کنند. به‌عنوان گیاه پاییزه/بهاره کشت می‌شود.
22 مقاومت به گرما بسیار زیاد. عاشق گرمای خشک و آفتاب شدید است.
23 تحمل خشکی بسیار زیاد. پس از استقعار، به آبیاری بسیار کمی نیاز دارد.
24 نیاز آبی بسیار کم. تنها در دوره استقرار و خشکی‌های بسیار شدید به آبیاری نیاز دارد. آبیاری زیاد باعث رشد رویشی و کاهش گل‌دهی می‌شود.
25 نیاز نوری آفتاب کامل (حداقل ۸ ساعت). در سایه گل نمی‌دهد و پژمرده می‌شود.
26 نوع خاک خاک‌های فقیر، شنی و با زهکشی عالی را ترجیح می‌دهد. در خاک‌های غنی و سنگین عملکرد ضعیف‌تری دارد.
27 زهکشی خاک باید عالی باشد. به هیچ وجه مانداب را تحمل نمی‌کند.
28 تحمل شوری متوسط. تحمل نسبی به شوری خاک دارد.
29 تحمل آلودگی هوا متوسط.
30 مقاومت به باد خوب. ساقه‌های نازک اما انعطاف‌پذیر هستند.
31 آفات و بیماری‌ها مقاومت بسیار بالا. تقریباً عاری از آفات و بیماری. گاهی شته یا کنه ممکن است دیده شود.
32 نیاز هرس نیاز ندارد. اما حذف گل‌های پژمرده (Deadheading) باعث تحریک گل‌دهی بیشتر و جلوگیری از خودبذری ناخواسته می‌شود.
33 تغذیه (کوددهی) اصلاً نیاز ندارد. کوددهی باعث رشد شاخ و برگ زیاد و کاهش گل‌دهی می‌شود.
34 روش تکثیر کاشت مستقیم بذر در محل اصلی (به دلیل ریشه حساس به جابه‌جایی). بهترین روش.
35 زمان کاشت بذر پاییز (برای گلدهی زودهنگام بهار) یا اوایل بهار (پس از رفع سرمای شدید).
36 فاصله کاشت پرپشت و طبیعی: بذرپاشی متراکم. برای بوته‌های مجزا: ۱۵-۲۰ سانتی‌متر.
37 کاربرد در طراحی پوشش زمین و مراتع گل، باغ‌های صخره‌ای، حاشیه‌های طبیعی غیررسمی، کاشت در شیب‌های آفتابی، احیای زمین‌های تخریب‌شده، گل‌های شاخه‌بریده (عمر کوتاه در گلدان).
38 مناسب فضای شهری بسیار مناسب برای فضای سبز کم‌نیاز (Xeriscape)، میادین آفتابی، لبه بزرگراه‌ها، پارک‌های طبیعی.
39 نکات اجرایی ویژه خودبذری شدید: اگر می‌خواهید کنترل شود، قبل از تشکیل بذر گیاه را قطع کنید. کاشت: بذرها را به آرامی روی خاک فشار دهید (نیاز به نور برای جوانه‌زنی دارند). جابه‌جایی: به دلیل ریشه عمودی، جابه‌جایی نشا بسیار سخت است.
40 همنشین‌های مناسب دیگر گیاهان یکساله و چندساله کم‌نیاز آفتاب‌دوست: گل گاوزبان، کوکب کوهی، اسطوخودوس، سنتولینا.
41 ارزش اکولوژیک جاذب عالی زنبورهای عسل، پروانه‌ها و سایر حشرات گرده‌افشان.
42 هشدار/محدودیت خودبذری تهاجمی در شرایط ایده‌آل. عدم تحمل سایه و خاک سنگین. گل‌ها در عصر بسته می‌شوند.
43 ویژگی برجسته گل‌های نارنجی درخشان که انبوهی از رنگ را با حداقل مراقبت ایجاد می‌کنند.
44 چالش در ایران تابستان‌های بسیار گرم جنوب ممکن است دوره گل‌دهی را کوتاه کند (گیاه زودتر به بذر می‌رود). نیاز به کاشت پاییزه در این مناطق.
45 اقلیم پیشنهادی در ایران به‌ترین اقلیم: مناطق معتدل و نیمه‌خشک با بهار معتدل. مناطق ایده‌آل: اکثر مناطق مرکزی و غربی (تهران، کرج، اصفهان، شیراز، همدان، ارومیه). مناطق مناسب: مناطق سردسیر (آذربایجان، کردستان) با کاشت بهاره. مناطق گرم و خشک جنوب (با کاشت پاییزه برای بهار). مناطق با محدودیت: مناطق بسیار مرطوب شمال (گیلان، مازندران) به دلیل رطوبت بالا و خاک سنگین.
شقایق کالیفرنیا