مارگریت
مارگریت با نام علمی Leucanthemum maximum گیاهی علفی چندساله افسانهای از خانواده کاسنیان (Asteraceae) است که اصالتاً اهل کوهستانهای پیرنه (اروپا) میباشد. این گل بهخاطر گلهای بزرگ، سفید خالص و پرتعدادِ شبیه به مروارید که با مرکز زرد طلایی درخشان خود در تضاد هستند، شهرت جهانی یافته است. برخلاف داوودیهای پاییزی (Chrysanthemum × morifolium) که مترادف با فصل پاییزند، این گونه تابستانه، در اوج گرمای سال با شکوفههای یخچالی خود، طراوت و تازگی را به باغ بازمیگرداند. شاخهبریده بزرگ، نماد پاکی، سادگی و زیبایی بیتکلف است که حس کلاسیک و رمانتیک به فضای سبز میبخشد.
ظاهر این گیاه، بلندقامت و پرپشت است. برگهای آن سبز تیره، براق، نیزهای شکل و با حاشیههای دندانهدار هستند که بافتی غنی در پای گیاه ایجاد میکنند. از اواخر بهار تا اواخر تابستان، ساقههای قوی و مستقیم از میان برگها سر برمیآورند و هر یک چندین گل بزرگ (با قطر ۸ تا ۱۲ سانتیمتر) را بر فراز خود حمل میکنند. گلها که شبیه به گلهای مارجارت بزرگنماییشده هستند، گیاهی ایدهآل برای گل بریده محسوب میشوند و عمر طولانیای در گلدان دارند. توانایی این گیاه در تولید انبوهی از گلهای سفید درخشان، آن را به یک نقطه کانونی درخشان در حاشیههای تابستانه و باغهای کلبهای تبدیل کرده است.
از نظر سازگاری با اقلیم ایران، شاخهبریده بزرگ یک گیاه با پتانسیل بالا اما نیازمند توجه است. مقاومت خوب آن به سرما و توانایی گلدهی در گرمای تابستان، آن را برای بسیاری از مناطق ایران مناسب میسازد. با این حال، برای رسیدن به اوج زیبایی، نیاز به خاک حاصلخیز، آبیاری منظم و تقسیم دورهای دارد. این گیاه برای ایجاد پسزمینههای سفید درخشان در ترکیب با گلهای رنگارنگ، کاشت در باغهای طبیعی و روستایی، و تأمین گل شاخهبریده باکیفیت در تابستان، انتخابی ممتاز و کلاسیک به شمار میرود.
| ردیف | مشخصه | توضیح |
|---|---|---|
| 1 | نام علمی | Chrysanthemum maximum Ramond (نام جدید: Leucanthemum maximum) |
| 2 | نام فارسی | گل داوودی بزرگ، مارگریت بزرگ |
| 3 | نام انگلیسی | Shasta Daisy, Max Daisy |
| 4 | خانواده | Asteraceae (کاسنیان) |
| 5 | تیپ گیاهی | گیاه علفی چندسایه |
| 6 | ارتفاع گیاه | ۶۰ سانتیمتر تا ۱ متر (بسته به رقم) |
| 7 | گسترش گیاه | ۴۰ تا ۶۰ سانتیمتر |
| 8 | فرم رشد | بوتهای عمودی، با ساقههای منشعب و قوی. |
| 9 | سرعت رشد | سریع (در شرایط مناسب). |
| 10 | طول عمر | چندساله، اما اغلب پس از ۳-۴ سال نیاز به تقسیم و جوانسازی دارد. |
| 11 | رنگ برگ | سبز تیره براق. |
| 12 | نوع برگ | ساده، نیزهای تا قاشقی، با حاشیه دندانهدار عمیق، به طول ۱۰-۲۰ سانتیمتر. |
| 13 | ریزش برگ | برگریز (در زمستان برگها از بین میروند). |
| 14 | زمان گلدهی | اواخر بهار تا اواخر تابستان (خرداد تا شهریور). با حذف گلهای پژمرده، گلدهی طولانی میشود. |
| 15 | رنگ گل | سفید خالص با مرکز زرد طلایی برجسته. |
| 16 | عطر گل | فاقد عطر قابلتوجه. |
| 17 | نوع گل | گلهای منفرد، بزرگ (قطر ۸-۱۲ سانتیمتر)، با گلچههای زبانهای سفید (ray florets) و گلچههای لولهای زرد در مرکز (disc florets). |
| 18 | ارزش زینتی | بسیار زیاد (گلهای بزرگ و چشمگیر، گلدهی طولانی و پُرتعداد، ظاهر تمیز و کلاسیک). |
| 19 | ارزش اقتصادی | بالا (گیاه زینتی محبوب، گل شاخهبریده باارزش). |
| 20 | سیستم ریشه | فیبری و نسبتاً سطحی، با ریزومهای کوتاه. |
| 21 | مقاومت به سرما | خوب. تا -۲۰ درجه سانتیگراد را تحمل میکند (Zone 5). نیاز به مالچ پاییزی در مناطق سردتر دارد. |
| 22 | مقاومت به گرما | متوسط. گرما را تحمل میکند، اما در گرمای شدید و خشکی، گلدهی کاهش یافته و ممکن است گلها کوچکتر شوند. |
| 23 | تحمل خشکی | کم تا متوسط. به رطوبت منظم خاک نیاز دارد. خشکی باعث پژمردگی و توقف گلدهی میشود. |
| 24 | نیاز آبی | متوسط تا زیاد. خاک باید همواره مرطوب باشد، اما نه غرقاب. در تابستان به آبیاری منظم نیاز دارد. |
| 25 | نیاز نوری | آفتاب کامل (حداقل ۶ ساعت). در نیمهسایه نیز رشد میکند اما ساقهها بلند و ضعیف شده و گلدهی کاهش مییابد. |
| 26 | نوع خاک | خاک غنی، حاصلخیز، با زهکشی عالی و مقدار زیاد مواد آلی (کمپوست). |
| 27 | زهکشی خاک | باید عالی باشد. به پوسیدگی ریشه در شرایط ماندابی حساس است. |
| 28 | تحمل شوری | کم. |
| 29 | تحمل آلودگی هوا | متوسط. |
| 30 | مقاومت به باد | متوسط. ساقههای بلند ممکن است نیاز به قیم داشته باشند، به ویژه در ارقام با گلهای بسیار بزرگ. |
| 31 | آفات و بیماریها | آفات: شته، مگس مینوز، کنه تارعنکبوتی. بیماری: سفیدک پودری، لکهبرگی قارچی، پوسیدگی ریشه. |
| 32 | نیاز هرس | بسیار مهم. حذف منظم گلهای پژمرده (Deadheading) برای تشویق گلدهی مداوم. هرس ساقهها تا نزدیکی زمین پس از اتمام گلدهی برای تحریک رشد جدید. |
| 33 | تغذیه (کوددهی) | نیاز متوسط به زیاد. تغذیه در بهار با کود متعادل و در طول فصل رشد با کودهای مایع با فسفر بالا برای گلدهی بهتر. |
| 34 | روش تکثیر | ۱. تقسیم بوته در بهار یا پاییز هر ۲-۳ سال یکبار (ضروری برای جوانسازی). ۲. کاشت بذر در بهار یا پاییز. ۳. قلمه ریشه. |
| 35 | فاصله کاشت | ۴۵ تا ۶۰ سانتیمتر. |
| 36 | کاربرد در طراحی | پسزمینه یا میانزمینه حاشیههای گل تابستانه، باغهای کلبهای و طبیعی، گل شاخهبریده، کاشت دستهجمعی. |
| 37 | مناسب فضای شهری | مناسب برای پارکها و باغهای شهری با خاک حاصلخیز و آبیاری منظم. |
| 38 | نکات اجرایی ویژه | تقسیم منظم: کلید موفقیت در نگهداری بلندمدت، تقسیم بوته هر ۳ سال است تا از تراکم و ضعیف شدن مرکز گیاه جلوگیری شود. پشتیبانی: برای ارقام بلند، استفاده از حائلهای گیاهی یا قیم توصیه میشود. |
| 39 | همنشینهای مناسب | گلهای تابستانه: دلفینیوم (Delphinium)، لاواندر (Lavandula)، گل میمون (Antirrhinum)، آستر (Aster). |
| 40 | ارزش اکولوژیک | جاذب زنبورهای عسل و پروانهها (به ویژه به مرکز زرد آن علاقه دارند). |
| 41 | هشدار/محدودیت | نیاز به مراقبت نسبتاً زیاد (آبیاری، تغذیه، تقسیم). حساس به بیماریهای قارچی در رطوبت بالا. عمر محدود بدون تقسیم. |
| 42 | ویژگی برجسته | گلهای بزرگ سفید یخچالی و تابستانه که تضاد رنگی خیرهکنندهای ایجاد میکنند. |
| 43 | چالش در ایران | تابستانهای گرم و خشک که میتواند باعث کاهش کیفیت گل و نیاز آبی بالا شود. خاکهای فقیر و آهکی در بسیاری از مناطق. |
| 44 | راهکار برای ایران | کاشت در خاک کاملاً اصلاحشده با کمپوست. استفاده از مالچ برای حفظ رطوبت خاک. تأمین سایه بعدازظهر در مناطق گرم. آبیاری قطرهای منظم. |
| 45 | ارقام محبوب | ‘Alaska’ (قدبلند و مقاوم)، ‘Becky’ (مقاومتر و پرپشتتر)، ‘Wirral Supreme’ (گلهای بسیار بزرگ و پرپَر). |
| 46 | آبیاری در ایران | در اکثر مناطق، آبیاری عمیق دو بار در هفته در اوج گرمای تابستان ضروری است. |
| 47 | محل کاشت در باغ ایرانی | در محل آفتابگیر با خاک غنی، ترجیحاً در حاشیههای مشرف به چمن که رطوبت بیشتری دارد. |
| 48 | اقلیم پیشنهادی در ایران | بهترین اقلیم: مناطق معتدل کوهپایهای با تابستانهای معتدل (البرز مرکزی، زاگرس مرکزی: اطراف تهران، کرج، شیراز، همدان). مناطق مناسب با مراقبت شدید: مناطق مرکزی گرمتر (اصفهان، یزد) با تأمین سایه بعدازظهر و آبیاری فراوان. مناطق نامناسب: مناطق گرم و مرطوب جنوب و مناطق بسیار سرد بدون پوشش برف. |


