فلوکس
-
باغ گیاهشناسی میسوری (Missouri Botanical Garden)، Phlox subulata را به عنوان یک پوشش زمینی عالی برای مناطق آفتابی با خاک خوب زهکشیشده معرفی میکند. این منبع تأکید دارد که این گیاه برای تثبیت خاک در شیبها و پر کردن فضاهای بین سنگها در باغهای صخرهای ایدهآل است. نمایش گلهای بهاری آن بسیار چشمگیر بوده و پس از استقرار به مراقبت بسیار کمی نیاز دارد، به شرطی که در خاکی با زهکشی عالی کاشته شود (منبع: Missouri Botanical Garden – Phlox subulata).
-
انجمن سلطنتی باغبانی بریتانیا (RHS) که به بسیاری از ارقام این گیاه جایزه شایستگی باغ (Award of Garden Merit) را اعطا کرده است، آن را یک گیاه چندساله همیشهسبز و کمخطر میداند. RHS خاطرنشان میکند که برای حفظ شکل متراکم و جلوگیری از مرکزگریزی (لخت شدن مرکز گیاه)، هرس سبک بلافاصله پس از گلدهی ضروری است. آنها همچنین کاشت آن را در لبه دیوارها یا میان سنگفرشها برای ایجاد جلوهای طبیعی توصیه میکنند (منبع: Royal Horticultural Society – Phlox subulata).
-
خدمات توسعه کشاورزی دانشگاه ایالتی آیووا (Iowa State University Extension) در راهنمای باغبانی خود، مقاومت فوقالعاده فلکس خزنده به سرما را برجسته میسازد و آن را گزینهای ایدهآل برای آبوهوای سخت زمستانی میداند. این منبع همچنین توضیح میدهد که این گیاه پس از استقرار به خشکی مقاوم است و به دلیل ارتفاع کم، هیچگاه نیاز به چمنزنی ندارد. برای جلوگیری از مشکلات قارچی مانند سفیدک پودری، باید از کاشت انبوه و متراکم آن خودداری کرد تا گردش هوا به خوبی انجام شود (منبع: Iowa State University Extension and Outreach – Horticulture and Home Pest News).
| ردیف | مشخصه | توضیح |
|---|---|---|
| ۱ | نام علمی | Phlox subulata L. |
| ۱.۱ | معنی نام علمی | Phlox: از واژه یونانی به معنای «شعله»، اشاره به رنگ درخشان گلها در برخی گونهها. subulata: به معنای «سیخمانند» یا «نوکتیز»، توصیفکننده شکل برگها. |
| ۲ | نام فارسی | فلوکس خزنده، موس فلوکس، فلوکس بهاره |
| ۳ | نام انگلیسی | Moss Phlox, Creeping Phlox, Mountain Phlox |
| ۴ | خانواده | Polemoniaceae (فلوکسیان) |
| ۵ | تیپ گیاهی | گیاه علفی چندساله همیشهسبز و بالشتکی. |
| ۶ | ارتفاع گیاه | ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر. |
| ۷ | گسترش گیاه | ۳۰ تا ۶۰ سانتیمتر (با گسترش خزنده). |
| ۸ | فرم رشد | فرشی و بالشتکی متراکم. ساقهها خزنده و ریشهزا. |
| ۹ | سرعت رشد | متوسط. |
| ۱۰ | طول عمر | چندساله. |
| ۱۱ | رنگ برگ | سبز سوزنی تیره. |
| ۱۲ | نوع برگ | ساده، سوزنی-خطی، نوکتیز، به طول حدود ۱ سانتیمتر، به صورت متقابل قرار گرفتهاند. |
| ۱۳ | ریزش برگ | همیشهسبز، اما در زمستانهای بسیار سرد ممکن است رنگ آن به سبز مایل به قهوهای تغییر کند. |
| ۱۴ | زمان گلدهی | اوایل تا اواسط بهار (فروردین – اردیبهشت). |
| ۱۵ | رنگ گل | صورتی، بنفش، ارغوانی، آبی، سفید و دو رنگ (اغلب با مرکز تیرهتر). |
| ۱۶ | عطر گل | ندارد. |
| ۱۷ | نوع گل | گلهای منفرد، کوچک و پنج گلبرگی به شکل ستاره، که به صورت انبوه و متراکم سرتاسر گیاه را میپوشانند. |
| ۱۸ | ارزش زینتی | بسیار بالا. در زمان گلدهی نمایشی خیرهکننده و شبیه فرشی رنگین ایجاد میکند. |
| ۱۹ | ارزش اقتصادی | بالا (گیاه پوششی و زینتی پرفروش). |
| ۲۰ | سیستم ریشه | ریشههای فیبری و ساقههای ریشهزا. |
| ۲۱ | مقاومت به سرما | بسیار بالا. تا منطقه سختبودن USDA 2 مقاوم است (تا -45°C). |
| ۲۲ | مقاومت به گرما | خوب، اما گرمای شدید و مرطوب را چندان دوست ندارد. |
| ۲۳ | تحمل خشکی | خوب (پس از استقرار کامل). یک گیاه کمآبخواه محسوب میشود. |
| ۲۴ | نیاز آبی | کم تا متوسط. پس از استقرار تنها در دورههای خشکی طولانی نیاز به آبیاری دارد. |
| ۲۵ | نیاز نوری | آفتاب کامل. برای گلدهی مطلوب و جلوگیری از بیماریها به حداقل ۶ ساعت نور مستقیم نیاز دارد. |
| ۲۶ | نوع خاک | خاک شنی یا لومی با زهکشی عالی. خاک باید تقریباً فقیر تا متوسط باشد. خاکهای غنی و سنگین باعث رشد علفی و کاهش گل میشود. |
| ۲۷ | زهکشی خاک | باید عالی باشد. مهمترین شرط برای سلامت گیاه. |
| ۲۸ | تحمل شوری | پایین. |
| ۲۹ | تحمل آلودگی هوا | خوب. |
| ۳۰ | مقاومت به باد | خوب (به دلیل ارتفاع کم). |
| ۳۱ | آفات و بیماریها | احتمالی: سفیدک پودری (در صورت وجود رطوبت زیاد و گردش هوای ضعیف)، کنه تارعنکبوتی در هوای خشک. آفت خاص دیگری ندارد. |
| ۳۲ | نیاز هرس | هرس سبک بلافاصله پس از اتمام گلدهی. با قیچی زنی میتوان گیاه را مرتب کرد و رشد جدید متراکمتری را تشویق نمود. هرس شدید از اواسط تابستان به بعد ممنوع است. |
| ۳۳ | تغذیه (کوددهی) | کمنیاز. یک بار کوددهی سبک در اوایل بهار با کود متعادل و فسفر بالا کافی است. از کوددهی نیتروژنه زیاد خودداری شود. |
| ۳۴ | روش تکثیر | بسیار آسان. ۱. تقسیم توده گیاه در پاییز یا بلافاصله پس از گلدهی. ۲. قلمه ساقه در اواخر بهار یا اوایل تابستان. |
| ۳۵ | فاصله کاشت | ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر (برای پوشش سریع میتوان فاصله را کمتر گرفت). |
| ۳۶ | کاربرد در طراحی | پوشش زمینی در شیبها و بانکها، باغهای صخرهای، لبهگذاری مسیرها و حاشیهها، کاشت بین سنگفرشها، پوشش گورهای قبرستان، کاشت در دیوارهای خشکهچین. |
| ۳۷ | مناسب فضای شهری | عالی برای پارکها، میادین، جزیرههای ترافیکی و فضاهای سبز شهری با آفتاب کامل. |
| ۳۸ | نکات اجرایی ویژه | برای جلوگیری از سفیدک پودری، آبیاری از پای گیاه انجام شود و از خیس شدن برگها خودداری گردد. گردش هوا خوب ضروری است. |
| ۳۹ | همنشینهای مناسب | سایر گیاهان آفتابدوست و کمنیاز: سدوم، آلیسوم، ایبریس، انواع تیموس، گیاهان پیازدار بهاری. |
| ۴۰ | ارزش اکولوژیک | بالا. گلهای اول بهار، منبع شهد و گرده حیاتی برای پروانهها، زنبورهای عسل و سایر حشرات گردهافشان هستند. |
| ۴۱ | هشدار/محدودیت | در خاکهای سنگین و مرطوب مستعد ابتلا به بیماری سفیدک پودری و پوسیدگی ریشه است. |
| ۴۲ | ویژگی برجسته | فرش انبوه و کاملی از گلهای رنگارنگ در بهار که میتواند سراشیبیها و تپهها را به طور کامل بپوشاند. |
| ۴۳ | کاربرد دارویی و خوراکی | ندارد. یک گیاه کاملاً زینتی است. |
| ۴۴ | چالش در ایران | گرمای خشک و شدید تابستان در مناطق مرکزی و جنوبی که میتواند باعث سوختگی و استرس گیاه شود. خاکهای سنگین و بدون زهکشی در برخی مناطق. |
| ۴۵ | راهکار برای ایران | کاشت در سایهجزئی بعدازظهر در مناطق گرم. اصلاح خاک با ماسه و مواد آلی برای بهبود زهکشی. مالچریزی برای خنک نگه داشتن ریشه و حفظ رطوبت. آبیاری عمیق اما با فواصل طولانی در تابستان. |
| ۴۶ | ارقام مختلف | ‘Emerald Blue’: (آبی-بنفش)، ‘Candy Stripe’: (صورتی با نوار سفید)، ‘Scarlet Flame’: (قرمز روشن)، ‘White Delight’: (سفید خالص). |
| ۴۷ | آبیاری در ایران | بهار: هفتهای یکبار (در صورت نبود باران). تابستان: هر ۱۰-۱۴ روز یکبار آبیاری عمیق. پاییز و زمستان: نیاز به آبیاری ندارد. |
| ۴۸ | محل کاشت در باغ ایرانی | سراشیبیهای آفتابگیر، باغهای صخرهای، لبههای باکسهای گل مرتفع، حاشیه راهپلههای باغ. در مناطق گرم، بهتر است در معرض آفتاب صبحگاهی باشد. |
| ۴۹ | برداشت و خشککردن | به عنوان گل بریده ماندگاری کمی دارد. برای خشک کردن مناسب نیست. |
| ۵۰ | اقلیم پیشنهادی در ایران | مناطق کوهستانی و معتدل (البرز، زاگرس) اقلیم ایدهآل. در مناطق شمالی معتدل (گیلان، مازندران) در آفتاب کامل عالی است. در مناطق مرکزی و گرم نیاز به مدیریت آبیاری و سایهجزئی دارد. |

