| 1 |
نام علمی |
Ratibida columnifera (Nutt.) Wooton & Standl. |
| 2 |
نام فارسی |
کلاهمکزیکی |
| 3 |
نام انگلیسی |
Mexican Hat, Prairie Coneflower, Upright Prairie Coneflower |
| 4 |
خانواده |
Asteraceae (کاسنیان) |
| 5 |
تیپ گیاهی |
گیاه علفی یکساله، دوساله یا چندساله کوتاهعمر |
| 6 |
ارتفاع گیاه |
۳۰ تا ۹۰ سانتیمتر |
| 7 |
گسترش گیاه |
۳۰ تا ۴۵ سانتیمتر |
| 8 |
فرم رشد |
بوتهای راست، با ساقههای نازک و منشعب. |
| 9 |
سرعت رشد |
سریع (از بذر به سرعت رشد میکند). |
| 10 |
طول عمر |
اغلب به صورت یکساله یا دوساله رفتار میکند، اما با خودبذری طبیعی تداوم مییابد. |
| 11 |
رنگ برگ |
سبز-خاکستری. |
| 12 |
نوع برگ |
برگهای قاعدهای: مرکب، بریدهبریده و پرمانند. برگهای ساقهای: کوچکتر و سادهتر. |
| 13 |
ریزش برگ |
یکساله/چندساله (پس از تولید بذر از بین میرود). |
| 14 |
زمان گلدهی |
اوایل تابستان تا پاییز (خرداد تا مهر). |
| 15 |
رنگ گل |
گلبرگها (Ray florets): زرد طلایی، اغلب با لکههای قرمز-خرمایی در قاعده که حلقهای ایجاد میکند. مرکز (Disk): قهوهای-سبز تیره، استوانهای بلند و برجسته. |
| 16 |
عطر گل |
عطر ملایم و شیرین (مانند عسل یا آنیس). |
| 17 |
نوع گل |
گلهای منفرد بر روی ساقههای بلند. مرکز استوانهای متشکل از گلچههای لولهای فراوان که توسط ۵-۱۰ گلبرگ زبانهای آویزان احاطه شدهاند. |
| 18 |
ارزش زینتی |
زیاد (فرم مجسمهوار و غیرمعمول گل، رنگهای گرم، گلدهی طولانی، ظاهر طبیعی). |
| 19 |
ارزش اقتصادی |
کم (گیاه زینتی خودرو، بذر). |
| 20 |
سیستم ریشه |
ریشه عمودی (راسته) و عمیق (مقاوم به خشکی). |
| 21 |
مقاومت به سرما |
بسیار زیاد. تا -۳۴ درجه سانتیگراد را تحمل میکند (Zone 3). |
| 22 |
مقاومت به گرما |
بسیار زیاد. عاشق گرمای خشک و آفتاب شدید است. |
| 23 |
تحمل خشکی |
بسیار زیاد. پس از استقرار، به خشکی بسیار مقاوم است. نماد گیاهان کمآب (Xerophyte). |
| 24 |
نیاز آبی |
بسیار کم. تنها در دوره استقیر اولیه نیاز به آبیاری دارد. در باغ، آبیاری گاهبهگاه در خشکیهای استثنایی کافی است. |
| 25 |
نیاز نوری |
آفتاب کامل (حداقل ۸ ساعت). |
| 26 |
نوع خاک |
خاکهای شنی، سبک، با زهکشی خوب، فقیر، سنگلاخی و قلیایی. خاکهای غنی و مرطوب را دوست ندارد. |
| 27 |
زهکشی خاک |
خوب تا عالی. |
| 28 |
تحمل شوری |
متوسط. |
| 29 |
تحمل آلودگی هوا |
خوب. |
| 30 |
مقاومت به باد |
خوب. ساقههای نازک اما انعطافپذیر هستند. |
| 31 |
آفات و بیماریها |
مقاومت بسیار بالا. تقریباً هیچ آفت یا بیماری جدی ندارد. |
| 32 |
نیاز هرس |
کم. حذف گلهای پژمرده میتواند گلدهی را طولانیتر کند و از خودبذری شدید جلوگیری نماید. |
| 33 |
تغذیه (کوددهی) |
نیاز ندارد. در خاکهای فقیر بهترین عملکرد را دارد. |
| 34 |
روش تکثیر |
کاشت مستقیم بذر در پاییز یا بهار (سادهترین و بهترین روش). به جابهجایی حساس است. |
| 35 |
زمان کاشت بذر |
پاییز (برای جوانهزنی بهاره) یا اوایل بهار. |
| 36 |
فاصله کاشت |
۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر. |
| 37 |
کاربرد در طراحی |
باغهای طبیعی، مرتعی و کلبهای، مراتع گلدار و احیای زمین، باغهای صخرهای و خشک منظری (Xeriscape)، حاشیههای غیررسمی، باغهای پروانه. |
| 38 |
مناسب فضای شهری |
بسیار مناسب برای پارکهای طبیعیشده شهری، کمربندهای سبز، میادین آفتابی و فضاهای سبز با نگهداری کم. |
| 39 |
نکات اجرایی ویژه |
خودبذری: اگر میخواهید کنترل شود، قبل از ریزش بذر، گلها را قطع کنید. کاشت: بذرها را به آرامی فشار دهید (نیاز به نور برای جوانهزنی دارند). طبیعیسازی: برای مرتع گل، بذر آن را با سایر گلهای وحشی مخلوط کنید. |
| 40 |
همنشینهای مناسب |
دیگر گیاهان دشتهای خشک: گل گاوزبان (Echinacea)، گل اشرفی (Coreopsis)، گل مخمل (Ratibida)، چمنهای زینتی (Bouteloua). |
| 41 |
ارزش اکولوژیک |
جاذب عالی پروانهها (به ویژه Monarch)، زنبورهای عسل، مرغان مگسخوار و سایر حشرات مفید. |
| 42 |
هشدار/محدودیت |
خودبذری تهاجمی در شرایط ایدهآل. ممکن است در باغهای بسیار منظم بیش از حد “وحشی” به نظر برسد. |
| 43 |
ویژگی برجسته |
مرکز استوانهای بلند و غیرمعمول که با گلبرگهای آویزان احاطه شده، شبیه کلاه مکزیکی. |
| 44 |
چالش در ایران |
ندارد. این گیاه برای شرایط سخت ایران ایدهآل است. |
| 45 |
راهکار برای ایران |
بذرپاشی مستقیم در پاییز در منطقه مورد نظر و اجازه به طبیعت. |
| 46 |
گونههای مشابه |
Ratibida pinnata (گلبرگهای زرد یکدست) نیز رایج است. |
| 47 |
آبیاری در ایران |
پس از استقرار، به هیچ آبیاری مصنوعی نیاز ندارد. |
| 48 |
محل کاشت در باغ ایرانی |
خشکترین و گرمترین نقاط باغ، دامنه تپههای سنگریزهای، کنار دیوارهای جنوبی. |
| 49 |
گل خشک |
گلها برای دستهگل خشک منحصر به فرد و جذاب هستند. |
| 50 |
اقلیم پیشنهادی در ایران |
بهترین اقلیم: مناطق خشک، نیمهخشک، استپی و کوهپایهای. مناطق ایدهآل: اکثر مناطق مرکزی، شرقی و جنوبی (اصفهان، یزد، کرمان، شیراز، تهران، کرج، خراسان). مناطق مناسب: مناطق سردسیر (آذربایجان، کردستان). مناطق با محدودیت: مناطق بسیار مرطوب شمالی. |