صابونی با نام علمی Saponaria officinalis گیاهی علفی، چندساله و ریزوم‌دار از خانواده میخکیان (Caryophyllaceae) است که به دلیل داشتن ساپونین‌ها (مواد کف‌کننده) در ریشه و برگ‌هایش شهرت دارد. خاستگاه آن اروپا و غرب آسیا است، اما امروزه در بسیاری از نقاط جهان به‌صورت طبیعی شده یافت می‌شود. این گیاه با نام‌های «علی‌پزشک»، «صابونک» و «گل صابونی» نیز شناخته می‌شود و به‌خاطر خوشه‌های متراکم و معطر گل‌های صورتی-سفید پنج‌پرش که در تابستان می‌شکفند، مورد توجه است. ساقه‌های قائم و گاهی خوابیده آن، برگ‌های تخم‌مرغی تا نیزه‌ای و متقابل با رگبرگ‌های برجسته را حمل می‌کنند. گیاه تمایل به گسترش از طریق ریزوم‌های زیرزمینی دارد و می‌تواند توده‌های وسیعی تشکیل دهد. گل‌ها که بیشتر در عصر و شب معطر هستند، به شدت پروانه‌ها و شب‌پره‌ها را به خود جذب می‌کنند. همانطور که از نامش پیداست، له کردن بخش‌هایی از این گیاه در آب، تولید کف ملایمی می‌کند که در گذشته به عنوان پاک‌کننده طبیعی برای پارچه‌های ظریف و حتی بدن استفاده می‌شد.