پیچ اناری

پیچ اناری، گیاهی رونده چوبی چندساله و خزان‌کننده از خانواده بیگنونیاسه (Bignoniaceae) است که به خاطر گل‌های بزرگ، شیپوری شکل و رنگ نارنجی-قرمز آتشینش که در تابستان ظاهر می‌شوند، شهرت دارد. خاستگاه آن جنوب شرقی ایالات متحده آمریکاست. این گیاه با نام‌های «پیچ تلگرافی»، «ترومپت وی» (Trumpet Vine) و «پیچ سمی» (با احتیاط، زیرا شیره آن ممکن است باعث تحریک پوستی شود) نیز شناخته می‌شود. پیچ اناری یک بالارونده نیرومند است که با ریشه‌های هوایی کوچک و قوی خود، مانند پنجه به دیوارها، نرده‌ها و حتی تنه درختان می‌چسبد و بالا می‌رود. برگ‌های مرکب شانه‌ای آن سبز براق هستند و پس از گل‌های چشمگیر، غلاف بذر بلند و نی‌مانندی تولید می‌کند. رشد این گیاه بسیار سریع و تهاجمی است و به سازه‌ای بسیار محکم و مدیریت قوی نیاز دارد، اما نمایش تابستانه آن بی‌نظیر و جاذب مرغ مگس‌خوار است.

ردیف مشخصه توضیح
۱ نام علمی Campsis radicans (L.) Seem.
۲ نام فارسی پیچ اناری
۳ نام انگلیسی Trumpet Creeper, Trumpet Vine, Cow Itch Vine
۴ خانواده Bignoniaceae (بیگنونیاسه)
۵ تیپ گیاهی گیاه رونده چوبی چندساله خزان‌کننده
۶ ارتفاع گیاه ۸ تا ۱۲ متر (در شرایط ایده‌آل).
۷ گسترش گیاه ۵ تا ۱۰ متر بر روی سازه.
۸ فرم رشد رونده و پیچنده، با ریشه‌های هوایی قوی که به سطوح می‌چسبند.
۹ سرعت رشد بسیار سریع و تهاجمی.
۱۰ طول عمر چندساله و با دوام طولانی.
۱۱ رنگ برگ سبز متوسط تا تیره.
۱۲ نوع برگ مرکب شانه‌ای، متقابل، با ۹-۱۱ برگچه تخم‌مرغی-بیضوی، حاشیه دندانه‌دار.
۱۳ ریزش برگ خزان‌کننده (در پاییز برگ‌ها زرد شده و می‌ریزند).
۱۴ زمان گل‌دهی اواسط تابستان تا اوایل پاییز (تیر تا مهر).
۱۵ رنگ گل نارنجی-قرمز رایج است. ارقامی با رنگ زرد یا قرمز تیره نیز وجود دارد.
۱۶ عطر گل معمولاً بدون عطر قوی.
۱۷ نوع گل گل‌های بزرگ (طول ۶-۹ سانتی‌متر)، شیپوری شکل، با لبه باز شده، مجتمع در خوشه‌های انتهایی.
۱۸ ارزش زینتی بسیار زیاد در فصل گلدهی (نمایشی چشمگیر و گرم).
۱۹ ارزش اقتصادی متوسط (گیاه زینتی محبوب، اما به دلیل رشد تهاجمی گاهی مشکل‌ساز می‌شود).
۲۰ سیستم ریشه عمیق و گسترده، همراه با ریشه‌های هوایی چسبنده.
۲۱ مقاومت به سرما عالی. تا -۳۰ درجه سانتی‌گراد را تحمل می‌کند (Zone 4).
۲۲ مقاومت به گرما عالی.
۲۳ تحمل خشکی خوب تا عالی. پس از استقرار، مقاومت بسیار بالایی به خشکی دارد.
۲۴ نیاز آبی کم تا متوسط. تنها در دوره استقرار اولیه و خشکی‌های استثنایی به آبیاری نیاز دارد. آبیاری زیاد رشد آن را بیش از حد تحریک می‌کند.
۲۵ نیاز نوری آفتاب کامل (برای گلدهی انبوه ضروری است). در سایه رشد رویشی ضعیف و گلدهی ناچیز است.
۲۶ نوع خاک خاک‌های لومی، با زهکشی خوب. نسبت به خاک‌های فقیر، سنگین و خشک تحمل بالایی دارد.
۲۷ زهکشی خاک خوب.
۲۸ تحمل شوری کم تا متوسط.
۲۹ تحمل آلودگی هوا خوب.
۳۰ مقاومت به باد عالی (به دلیل چسبندگی قوی).
۳۱ آفات و بیماری‌ها بسیار مقاوم. گاهی شته یا کنه تار عنکبوتی ممکن است دیده شود. عملاً بدون بیماری جدی.
۳۲ نیاز هرس بسیار مهم و سنگین. برای کنترل اندازه و جلوگیری از تهاجم، هرس شدید در اواخر زمستان یا اوایل بهار ضروری است. می‌توان شاخه‌ها را تا چند جوانه از شاخه‌های اصلی چوبی شده کوتاه کرد.
۳۳ تغذیه (کوددهی) نیاز ندارد. کوددهی باعث رشد غیرقابل کنترل می‌شود. در خاک‌های بسیار فقیر، مقدار بسیار کمی کود در بهار کافی است.
۳۴ روش تکثیر ۱. قلمه چوب سخت در زمستان. ۲. خوابانیدن شاخه. ۳. پاجوش ریشه. ۴. بذر (کندتر).
۳۵ فاصله کاشت حداقل ۳ تا ۵ متر از سازه‌ها و گیاهان دیگر.
۳۶ کاربرد در طراحی پوشش دیوارهای بزرگ و محکم، داربست‌های سنگین، پرگولاهای قوی، به عنوان تک‌نمای مجسمه‌وار.
۳۷ مناسب فضای شهری فقط برای فضاهای بزرگ شهری مانند پارک‌ها، میادین یا دیوارهای بزرگ صنعتی مناسب است. برای حیاط‌های کوچک یا نماهای ظریف تهاجمی و نامناسب است.
۳۸ نکات اجرایی ویژه هشدار: شیره گیاه می‌تواند باعث تحریک پوستی در افراد حساس شود. ریشه‌های هوایی می‌توانند به ملاط دیوارها و رنگ نما آسیب بزنند. جاذب مرغ مگس‌خوار: بهترین گیاه برای جذب این پرندگان است.
۳۹ همنشین‌های مناسب بهتر است به تنهایی و با فاصله کاشته شود تا فضای لازم را داشته باشد.
۴۰ ارزش اکولوژیک بالا. گل‌ها منبع شهد مهمی برای مرغ مگس‌خوار، زنبورهای درشت و پروانه‌ها هستند.
۴۱ هشدار/محدودیت ۱. رشد تهاجمی: می‌تواند سازه‌ها را در بر گیرد و به آن‌ها آسیب زده یا گیاهان مجاور را خفه کند. ۲. پاجوش: به شدت از ریشه پاجوش تولید می‌کند و می‌تواند در فواصل دور از گیاه مادر ظاهر شود. ۳. تحریک پوستی.
۴۲ ویژگی برجسته گل‌های آتشین و جاذب مرغ مگس‌خوار، رشد فولادی و مقاومت استثنایی در برابر خشکی و سرما.
۴۳ کاربرد دارویی و خوراکی ندارد. تمام بخش‌های گیاه تا حدی سمی هستند و مصرف آن توصیه نمی‌شود.
۴۴ چالش در ایران کنترل رشد تهاجمی و جلوگیری از آسیب به دیوارهای آجری یا گلی در باغ‌های قدیمی. گسترش پاجوش‌ها.
۴۵ راهکار برای ایران کاشت در گلدان‌های بسیار بزرگ و سنگین برای محدود کردن ریشه و پاجوش. استفاده از داربست مستقل و محکم به جای تکیه دادن به دیوار ساختمان. هرس رادیکال و منظم.
۴۶ ارقام مختلف ‘Flava’: گل‌های زرد طلایی. ‘Atropurpurea’: گل‌های قرمز تیره-ارغوانی. ‘Indian Summer’: گل‌های نارنجی-قرمز با گلوگاه زرد.
۴۷ آبیاری در ایران پس از استقرار کامل، در بیشتر مناطق ایران تقریباً به آبیاری نیاز ندارد و آب باران کافی است. تنها در دوره‌های خشکسالی شدید می‌توان آن را آبیاری کرد.
۴۸ محل کاشت در باغ ایرانی داربست‌های مستقل و محکم در میانه باغهای بزرگ، یا برای پوشش دیوارهای حائل بتنی یا سنگی محکم در فضاهای عمومی. هرگز نباید نزدیک به ساختمان‌های مسکونی یا شبکه‌های تأسیساتی کاشته شود.
۴۹ برداشت و خشک‌کردن معمولاً برداشت نمی‌شود. غلاف بذر برای تزئینات dried قابل برداشت است.
۵۰ اقلیم پیشنهادی در ایران بهترین اقلیم: مناطق معتدل، نیمه‌خشک و خشک با تابستان‌های گرم و زمستان‌های سرد (اکثر مناطق مرکزی، شمالی و غربی: تهران، اصفهان، شیراز، همدان، آذربایجان). مناطق مناسب: مناطق سردسیر. مناطق با محدودیت: مناطق مرطوب شمالی (رشد آن می‌تواند بیش از حد سرکش باشد) و باغ‌های کوچک در همه مناطق.
پیچ اناری