سیسوس

پیچ کَنگرو استرالیایی، یک گیاه رونده همیشه‌سبز، نیرومند و بسیار سازگار از خانواده انگور (Vitaceae) است که بومی جنگل‌های بارانی استرالیا می‌باشد. این گیاه با نام‌های «پیچ کانگورو»، «برگ‌بلوط تاکی» و «انگور برگ‌بلوطی» نیز شناخته می‌شود. برخلاف بسیاری از گیاهان رونده دیگر، این گونه عمدتاً به دلیل شاخ و برگ زیبا و براقش پرورش داده می‌شود، نه گل‌های آن که کوچک و نامشخص هستند. برگ‌های تخم‌مرغی تا بیضوی آن با حاشیه دندانه‌دار درشت، به رنگ سبز تیره و براق بوده و شباهت ظاهری به برگ برخی بلوط‌ها دارد. ساقه‌های آن با پیچک‌های منشعب و قوی، توانایی چسبیدن و بالا رفتن از انواع قیم‌ها، داربست‌ها و حتی سطوح ناهموار را دارد. این گیاه به دلیل تحمل بالا نسبت به نور کم و شرایط نامساعد داخلی، یکی از محبوب‌ترین و مقاوم‌ترین گیاهان آپارتمانی رونده در جهان محسوب می‌شود.

ردیف مشخصه توضیح
۱ نام علمی Cissus antarctica Vent.
۲ نام فارسی پیچ کَنگرو استرالیایی، پیچ کانگورو، برگ‌بلوط تاکی
۳ نام انگلیسی Kangaroo Vine, Kangaroo Ivy, native grape
۴ خانواده Vitaceae (انگوریان)
۵ تیپ گیاهی گیاه رونده چوبی چندساله همیشه‌سبز
۶ ارتفاع گیاه ۲ تا ۴ متر در فضای داخلی؛ در طبیعت تا ۱۰ متر.
۷ گسترش گیاه ۱ تا ۳ متر.
۸ فرم رشد رونده یا آویزان، با ساقه‌های منعطف و پیچک‌های دو شاخه.
۹ سرعت رشد سریع در شرایط ایده‌آل.
۱۰ طول عمر چندساله و با دوام طولانی.
۱۱ رنگ برگ سبز تیره براق در سطح رو، سبز روشن‌تر در سطح زیرین.
۱۲ نوع برگ ساده، متناوب، تخم‌مرغی تا بیضوی، حاشیه دندانه‌دار درشت و نامنظم، چرمی، به طول ۵-۱۵ سانتی‌متر.
۱۳ ریزش برگ همیشه‌سبز (ممکن است در شرایط استرس شدید تعدادی برگ بریزد).
۱۴ زمان گل‌دهی به ندرت در شرایط داخلی گل می‌دهد. در طبیعت، گل‌دهی نامشخص.
۱۵ رنگ گل سبز-زرد کم‌رنگ.
۱۶ عطر گل بدون عطر.
۱۷ نوع گل گل‌های ریز و نامشخص در گل‌آذین‌های کوتاه.
۱۸ ارزش زینتی زیاد (به دلیل شاخ و برگ متراکم، براق و سازگاری بالا).
۱۹ ارزش اقتصادی متوسط (گیاه آپارتمانی محبوب و پرکاربرد در فضای سبز داخلی ساختمان‌ها).
۲۰ سیستم ریشه فیبری و نسبتاً سطحی.
۲۱ مقاومت به سرما ضعیف. حداقل دمای تحمل: ۱۰ درجه سانتی‌گراد. کاملاً حساس به یخبندان.
۲۲ مقاومت به گرما خوب (تا ۳۵ درجه سانتی‌گراد با رطوبت کافی).
۲۳ تحمل خشکی کم تا متوسط. خاک نباید به طور کامل خشک شود. خشکی باعث ریزش برگ‌ها می‌شود.
۲۴ نیاز آبی متوسط به بالا. خاک باید همواره مرطوب ولی نه خیس باشد. در تابستان نیاز آبی بیشتر است.
۲۵ نیاز نوری نور غیرمستقیم متوسط تا کم (سایه‌-نیمه‌سایه). از نور مستقیم و شدید آفتاب بیزار است. بهترین مکان، نزدیک پنجره شمالی یا شرقی.
۲۶ نوع خاک خاک گلدان سبک، غنی از هوموس، با زهکشی عالی (ترکیب خاک‌برگ، پیت ماس و پرلیت).
۲۷ زهکشی خاک باید عالی باشد.
۲۸ تحمل شوری کم.
۲۹ تحمل آلودگی هوا خوب (به ویژه در جذب فرمالدهید از هوای داخلی مؤثر است).
۳۰ مقاومت به باد کم (در فضای باز).
۳۱ آفات و بیماری‌ها شایع: کنه تار عنکبوتی، شپشک آردآلود، شته (به ویژه در هوای خشک داخلی). بیماری: پوسیدگی ریشه در اثر آبیاری زیاد، لکه‌برگی قارچی.
۳۲ نیاز هرس متوسط. هرس برای کنترل اندازه و تراکم‌سازی، در بهار یا تابستان انجام می‌شود. می‌توان ساقه‌ها را به میزان دلخواه کوتاه کرد.
۳۳ تغذیه (کوددهی) متوسط. در فصل رشد (بهار و تابستان) هر ۴-۶ هفته یکبار با کود مایع رقیق‌شده مخصوص گیاهان زینتی برگ‌دار. در پاییز و زمستان متوقف شود.
۳۴ روش تکثیر بسیار آسان. ۱. قلمه ساقه (دارای حداقل یک گره) در آب یا خاک مرطوب در بهار/تابستان. ۲. خوابانیدن ساقه.
۳۵ فاصله کاشت ۵۰ تا ۱۰۰ سانتی‌متر.
۳۶ کاربرد در طراحی فضای داخلی: سبدهای آویز، داربست‌های داخلی، پوشش دیوارهای سبز، کاشت در گلدان‌های پایه‌دار. فضای باز (فقط در مناطق گرم و سایه‌دار): پوشش زمینی در سایه درختان، پوشش دیوارهای شمالی.
۳۷ مناسب فضای شهری بسیار مناسب برای فضای داخلی ساختمان‌های شهری، دفاتر، مراکز خرید و هتل‌ها.
۳۸ نکات اجرایی ویژه رطوبت: غبارپاشی منظم برگ‌ها یا استفاده از جزیره رطوبتی برای پیشگیری از حمله کنه تار عنکبوتی حیاتی است. تمیز کردن برگ‌ها: گردگیری منظم برگ‌ها با پارچه مرطوب برای حفظ سلامت و شادابی.
۳۹ همنشین‌های مناسب سایر گیاهان آپارتمانی سایه‌دوست با نیاز آبی مشابه: پوتوس، فیلودندرون، آگلونما.
۴۰ ارزش اکولوژیک در فضای داخلی: بهبود کیفیت هوا.
۴۱ هشدار/محدودیت حساسیت به خشکی هوا و خاک. نیاز به نور غیرمستقیم. سمی بودن خفیف: برگ‌ها در صورت بلعیده شدن برای حیوانات خانگی می‌توانند سمی باشند.
۴۲ ویژگی برجسته تحمل استثنایی به نور کم فضای داخلی، رشد سریع و شاخ و برگ متراکم و براق.
۴۳ کاربرد دارویی و خوراکی ندارد. یک گیاه کاملاً زینتی است.
۴۴ چالش در ایران هوای بسیار خشک داخل خانه‌ها و ادارات در فصول گرم و سرد (به دلیل سیستم‌های گرمایشی و سرمایشی) که منجر به حمله کنه و خشکی نوک برگ‌ها می‌شود.
۴۵ راهکار برای ایران افزایش رطوبت: استفاده از روبان‌بخار (Humidifier)، قرار دادن گلدان روی سینی حاوی سنگریزه و آب. مکان‌یابی: دور کردن از مجاری مستقیم کولر و شوفاژ. غبارپاشی روزانه در فصول خشک.
۴۶ ارقام مختلف ‘Fiona’: برگ‌های کوچک‌تر و متراکم‌تر. رقم ابلق (دارای برگ‌های با لکه‌های کرم‌رنگ) نیز نادر است.
۴۷ آبیاری در ایران تابستان: زمانی که ۳-۴ سانتی‌متر سطح خاک خشک شد (معمولاً هفته‌ای ۱-۲ بار). زمستان: کاهش آبیاری، اجازه دهید خاک تقریباً نیمه خشک شود (هر ۱۰-۱۴ روز یکبار). اصل کلی: از خیس ماندن دائمی خاک بپرهیزید.
۴۸ محل کاشت در باغ ایرانی فقط در فضای داخلی (ایندور) یا در حیاط‌های بسیار محفوظ، سایه‌دار و مرطوب مناطق گرم‌سیر جنوبی ایران (مانند بعضی از حیاط‌های داخلی هتل‌های جنوب). در فضای باز اکثر مناطق ایران توصیه نمی‌شود.
۴۹ برداشت و خشک‌کردن معمولاً جهت تکثیر، قلمه برداشت می‌شود.
۵۰ اقلیم پیشنهادی در ایران بهترین اقلیم: فضای کنترل‌شده داخلی در همه شهرهای ایران. به عنوان یک گیاه آپارتمانی در تهران، اصفهان، شیراز، تبریز، مشهد و… کاملاً قابل کشت است. فضای باز: تنها در مناطق بسیار محدود و خاص ساحلی جنوب با سایه کامل و رطوبت بالا ممکن است زنده بماند.
سیسوس