سیسوس
پیچ کَنگرو استرالیایی، یک گیاه رونده همیشهسبز، نیرومند و بسیار سازگار از خانواده انگور (Vitaceae) است که بومی جنگلهای بارانی استرالیا میباشد. این گیاه با نامهای «پیچ کانگورو»، «برگبلوط تاکی» و «انگور برگبلوطی» نیز شناخته میشود. برخلاف بسیاری از گیاهان رونده دیگر، این گونه عمدتاً به دلیل شاخ و برگ زیبا و براقش پرورش داده میشود، نه گلهای آن که کوچک و نامشخص هستند. برگهای تخممرغی تا بیضوی آن با حاشیه دندانهدار درشت، به رنگ سبز تیره و براق بوده و شباهت ظاهری به برگ برخی بلوطها دارد. ساقههای آن با پیچکهای منشعب و قوی، توانایی چسبیدن و بالا رفتن از انواع قیمها، داربستها و حتی سطوح ناهموار را دارد. این گیاه به دلیل تحمل بالا نسبت به نور کم و شرایط نامساعد داخلی، یکی از محبوبترین و مقاومترین گیاهان آپارتمانی رونده در جهان محسوب میشود.
| ردیف | مشخصه | توضیح |
|---|---|---|
| ۱ | نام علمی | Cissus antarctica Vent. |
| ۲ | نام فارسی | پیچ کَنگرو استرالیایی، پیچ کانگورو، برگبلوط تاکی |
| ۳ | نام انگلیسی | Kangaroo Vine, Kangaroo Ivy, native grape |
| ۴ | خانواده | Vitaceae (انگوریان) |
| ۵ | تیپ گیاهی | گیاه رونده چوبی چندساله همیشهسبز |
| ۶ | ارتفاع گیاه | ۲ تا ۴ متر در فضای داخلی؛ در طبیعت تا ۱۰ متر. |
| ۷ | گسترش گیاه | ۱ تا ۳ متر. |
| ۸ | فرم رشد | رونده یا آویزان، با ساقههای منعطف و پیچکهای دو شاخه. |
| ۹ | سرعت رشد | سریع در شرایط ایدهآل. |
| ۱۰ | طول عمر | چندساله و با دوام طولانی. |
| ۱۱ | رنگ برگ | سبز تیره براق در سطح رو، سبز روشنتر در سطح زیرین. |
| ۱۲ | نوع برگ | ساده، متناوب، تخممرغی تا بیضوی، حاشیه دندانهدار درشت و نامنظم، چرمی، به طول ۵-۱۵ سانتیمتر. |
| ۱۳ | ریزش برگ | همیشهسبز (ممکن است در شرایط استرس شدید تعدادی برگ بریزد). |
| ۱۴ | زمان گلدهی | به ندرت در شرایط داخلی گل میدهد. در طبیعت، گلدهی نامشخص. |
| ۱۵ | رنگ گل | سبز-زرد کمرنگ. |
| ۱۶ | عطر گل | بدون عطر. |
| ۱۷ | نوع گل | گلهای ریز و نامشخص در گلآذینهای کوتاه. |
| ۱۸ | ارزش زینتی | زیاد (به دلیل شاخ و برگ متراکم، براق و سازگاری بالا). |
| ۱۹ | ارزش اقتصادی | متوسط (گیاه آپارتمانی محبوب و پرکاربرد در فضای سبز داخلی ساختمانها). |
| ۲۰ | سیستم ریشه | فیبری و نسبتاً سطحی. |
| ۲۱ | مقاومت به سرما | ضعیف. حداقل دمای تحمل: ۱۰ درجه سانتیگراد. کاملاً حساس به یخبندان. |
| ۲۲ | مقاومت به گرما | خوب (تا ۳۵ درجه سانتیگراد با رطوبت کافی). |
| ۲۳ | تحمل خشکی | کم تا متوسط. خاک نباید به طور کامل خشک شود. خشکی باعث ریزش برگها میشود. |
| ۲۴ | نیاز آبی | متوسط به بالا. خاک باید همواره مرطوب ولی نه خیس باشد. در تابستان نیاز آبی بیشتر است. |
| ۲۵ | نیاز نوری | نور غیرمستقیم متوسط تا کم (سایه-نیمهسایه). از نور مستقیم و شدید آفتاب بیزار است. بهترین مکان، نزدیک پنجره شمالی یا شرقی. |
| ۲۶ | نوع خاک | خاک گلدان سبک، غنی از هوموس، با زهکشی عالی (ترکیب خاکبرگ، پیت ماس و پرلیت). |
| ۲۷ | زهکشی خاک | باید عالی باشد. |
| ۲۸ | تحمل شوری | کم. |
| ۲۹ | تحمل آلودگی هوا | خوب (به ویژه در جذب فرمالدهید از هوای داخلی مؤثر است). |
| ۳۰ | مقاومت به باد | کم (در فضای باز). |
| ۳۱ | آفات و بیماریها | شایع: کنه تار عنکبوتی، شپشک آردآلود، شته (به ویژه در هوای خشک داخلی). بیماری: پوسیدگی ریشه در اثر آبیاری زیاد، لکهبرگی قارچی. |
| ۳۲ | نیاز هرس | متوسط. هرس برای کنترل اندازه و تراکمسازی، در بهار یا تابستان انجام میشود. میتوان ساقهها را به میزان دلخواه کوتاه کرد. |
| ۳۳ | تغذیه (کوددهی) | متوسط. در فصل رشد (بهار و تابستان) هر ۴-۶ هفته یکبار با کود مایع رقیقشده مخصوص گیاهان زینتی برگدار. در پاییز و زمستان متوقف شود. |
| ۳۴ | روش تکثیر | بسیار آسان. ۱. قلمه ساقه (دارای حداقل یک گره) در آب یا خاک مرطوب در بهار/تابستان. ۲. خوابانیدن ساقه. |
| ۳۵ | فاصله کاشت | ۵۰ تا ۱۰۰ سانتیمتر. |
| ۳۶ | کاربرد در طراحی | فضای داخلی: سبدهای آویز، داربستهای داخلی، پوشش دیوارهای سبز، کاشت در گلدانهای پایهدار. فضای باز (فقط در مناطق گرم و سایهدار): پوشش زمینی در سایه درختان، پوشش دیوارهای شمالی. |
| ۳۷ | مناسب فضای شهری | بسیار مناسب برای فضای داخلی ساختمانهای شهری، دفاتر، مراکز خرید و هتلها. |
| ۳۸ | نکات اجرایی ویژه | رطوبت: غبارپاشی منظم برگها یا استفاده از جزیره رطوبتی برای پیشگیری از حمله کنه تار عنکبوتی حیاتی است. تمیز کردن برگها: گردگیری منظم برگها با پارچه مرطوب برای حفظ سلامت و شادابی. |
| ۳۹ | همنشینهای مناسب | سایر گیاهان آپارتمانی سایهدوست با نیاز آبی مشابه: پوتوس، فیلودندرون، آگلونما. |
| ۴۰ | ارزش اکولوژیک | در فضای داخلی: بهبود کیفیت هوا. |
| ۴۱ | هشدار/محدودیت | حساسیت به خشکی هوا و خاک. نیاز به نور غیرمستقیم. سمی بودن خفیف: برگها در صورت بلعیده شدن برای حیوانات خانگی میتوانند سمی باشند. |
| ۴۲ | ویژگی برجسته | تحمل استثنایی به نور کم فضای داخلی، رشد سریع و شاخ و برگ متراکم و براق. |
| ۴۳ | کاربرد دارویی و خوراکی | ندارد. یک گیاه کاملاً زینتی است. |
| ۴۴ | چالش در ایران | هوای بسیار خشک داخل خانهها و ادارات در فصول گرم و سرد (به دلیل سیستمهای گرمایشی و سرمایشی) که منجر به حمله کنه و خشکی نوک برگها میشود. |
| ۴۵ | راهکار برای ایران | افزایش رطوبت: استفاده از روبانبخار (Humidifier)، قرار دادن گلدان روی سینی حاوی سنگریزه و آب. مکانیابی: دور کردن از مجاری مستقیم کولر و شوفاژ. غبارپاشی روزانه در فصول خشک. |
| ۴۶ | ارقام مختلف | ‘Fiona’: برگهای کوچکتر و متراکمتر. رقم ابلق (دارای برگهای با لکههای کرمرنگ) نیز نادر است. |
| ۴۷ | آبیاری در ایران | تابستان: زمانی که ۳-۴ سانتیمتر سطح خاک خشک شد (معمولاً هفتهای ۱-۲ بار). زمستان: کاهش آبیاری، اجازه دهید خاک تقریباً نیمه خشک شود (هر ۱۰-۱۴ روز یکبار). اصل کلی: از خیس ماندن دائمی خاک بپرهیزید. |
| ۴۸ | محل کاشت در باغ ایرانی | فقط در فضای داخلی (ایندور) یا در حیاطهای بسیار محفوظ، سایهدار و مرطوب مناطق گرمسیر جنوبی ایران (مانند بعضی از حیاطهای داخلی هتلهای جنوب). در فضای باز اکثر مناطق ایران توصیه نمیشود. |
| ۴۹ | برداشت و خشککردن | معمولاً جهت تکثیر، قلمه برداشت میشود. |
| ۵۰ | اقلیم پیشنهادی در ایران | بهترین اقلیم: فضای کنترلشده داخلی در همه شهرهای ایران. به عنوان یک گیاه آپارتمانی در تهران، اصفهان، شیراز، تبریز، مشهد و… کاملاً قابل کشت است. فضای باز: تنها در مناطق بسیار محدود و خاص ساحلی جنوب با سایه کامل و رطوبت بالا ممکن است زنده بماند. |


