پوتوس
پوتوس،گیاهی رونده و بالارونده و همیشهسبز از خانواده گلشیپوریان (Araceae) است که به دلیل سازگاری خارقالعاده، نگهداری بسیار آسان و برگهای ابلق قلبشکلش به یکی از محبوبترین گیاهان آپارتمانی در جهان تبدیل شده است. خاستگاه آن جزایر سلیمان در اقیانوس آرام است. این گیاه با نامهای «پوتوس طلایی»، «پیچک شیطانی» و «ایلنگ» نیز شناخته میشود. ساقههای آن دارای گرههایی است که در صورت تماس با خاک یا رطوبت بالا، ریشههای هوایی تولید میکنند و به گیاه اجازه میدهند به راحتی از درختان یا قیمها بالا برود. برگهای جوان آن قلبی شکل و کوچک هستند، اما در حالت بالغ و هنگامی که اجازه بالا رفتن به گیاه داده شود، برگها میتوانند به طور قابل توجهی بزرگ شده و شکافی عمیق پیدا کنند (شکل پنجهای). طرح ابلق برگها ترکیبی از سبز و زرد طلایی یا سفید است. پوتوس یک تصفیهکننده قوی هوا محسوب میشود.
| ردیف | مشخصه | توضیح |
|---|---|---|
| ۱ | نام علمی | Epipremnum aureum (Linden & André) G.S.Bunting |
| ۲ | نام فارسی | پوتوس، پوتوس طلایی، پیچک شیطانی، ایلنگ |
| ۳ | نام انگلیسی | Pothos, Devil’s Ivy, Golden Pothos, Money Plant |
| ۴ | خانواده | Araceae (گلشیپوریان) |
| ۵ | تیپ گیاهی | گیاه علفی چندساله همیشهسبز، رونده/بالارونده |
| ۶ | ارتفاع گیاه | در طبیعت تا ۲۰ متر؛ در گلدان به طول ساقه بستگی دارد (تا چند متر). |
| ۷ | گسترش گیاه | نامحدود (با هرس کنترل میشود). |
| ۸ | فرم رشد | رونده یا آویزان، با ساقههای گرهدار. |
| ۹ | سرعت رشد | سریع. |
| ۱۰ | طول عمر | چندساله و با دوام طولانی. |
| ۱۱ | رنگ برگ | سبز با لکهها یا حاشیههای زرد طلایی، کرم یا سفید. |
| ۱۲ | نوع برگ | ساده، متناوب، قلبی شکل در جوانی؛ در حالت بالغ و با حمایت عمودی ممکن است بزرگ و شکافدار شود. |
| ۱۳ | ریزش برگ | همیشهسبز. |
| ۱۴ | زمان گلدهی | به ندرت و تنها در شرایط ایدهآل شبهگرمسیری و در حالت بالغ گل میدهد. در آپارتمان گل نمیدهد. |
| ۱۵ | رنگ گل | سبز مایل به سفید (اسپات). |
| ۱۶ | عطر گل | بدون عطر قابل توجه. |
| ۱۷ | نوع گل | گلآذین اسپادیس (مشابه گل شیپوری اما ناچیز). |
| ۱۸ | ارزش زینتی | زیاد (به دلیل شاخ و برگ زیبا و تطبیقپذیری). |
| ۱۹ | ارزش اقتصادی | بالا (گیاه آپارتمانی پرطرفدار و پرفروش در سطح جهانی). |
| ۲۰ | سیستم ریشه | هوایی (در گرهها) و زمینی (فیبری). |
| ۲۱ | مقاومت به سرما | ضعیف. حداقل دمای تحمل: ۱۰-۱۲ درجه سانتیگراد. سرمای زیر ۱۰ درجه آسیب میزند. |
| ۲۲ | مقاومت به گرما | خوب (تا ۳۵ درجه با رطوبت). |
| ۲۳ | تحمل خشکی | خوب. به دلیل ساقههای گوشتی، تا حدی خشکی را تحمل میکند اما رشدش متوقف میشود. |
| ۲۴ | نیاز آبی | کم تا متوسط. بین دو آبیاری اجازه دهید سطح خاک خشک شود. آبیاری زیاد باعث پوسیدگی ریشه میشود. |
| ۲۵ | نیاز نوری | نور غیرمستقیم و متوسط ایدهآل است. سایه را تحمل میکند اما رنگ ابلق در نور کم محو میشود. نور مستقیم و شدید برگها را میسوزاند. |
| ۲۶ | نوع خاک | خاک سبک و با زهکشی عالی (ترکیب خاکبرگ، پیت ماس و پرلیت). |
| ۲۷ | زهکشی خاک | باید عالی باشد. |
| ۲۸ | تحمل شوری | کم. |
| ۲۹ | تحمل آلودگی هوا | عالی (تصفیهکننده هوا). فرمالدهید، زایلن و بنزن را جذب میکند. |
| ۳۰ | مقاومت به باد | کم (برای فضای داخلی). |
| ۳۱ | آفات و بیماریها | مقاوم. گاهی شته، شپشک آردآلود، کنه تار عنکبوتی. پوسیدگی ریشه در اثر آبیاری زیاد شایع است. |
| ۳۲ | نیاز هرس | کم تا متوسط. برای کنترل اندازه و تشویق رشد بوتهای، میتوان ساقهها را کوتاه کرد. قلمههای حاصل را میتوان دوباره کاشت. |
| ۳۳ | تغذیه (کوددهی) | کم. در فصل رشد (بهار و تابستان) ماهی یکبار با کود مایع رقیقشده مخصوص گیاهان آپارتمانی. |
| ۳۴ | روش تکثیر | بسیار آسان. ۱. قلمه ساقه (حتی تکبرگ با یک گره) در آب یا خاک. ۲. خوابانیدن. |
| ۳۵ | فاصله کاشت | در گلدان معمولاً چند قلمه با هم کاشته میشوند. |
| ۳۶ | کاربرد در طراحی | گیاه آپارتمانی برای سبدهای آویز، قفسههای بلند، پوشش داربستهای داخلی، تراریوم. در مناطق گرمسیر: پوشش زمینی یا دیواری در فضای باز. |
| ۳۷ | مناسب فضای شهری | بسیار مناسب برای فضاهای داخلی اداری، تجاری، مراکز خرید و منازل شهری. |
| ۳۸ | نکات اجرایی ویژه | سمی بودن: تمام بخشهای گیاه برای گربهها، سگها و انسان در صورت بلع سمی است. نور: برای حفظ رنگ ابلق، نور کافی غیرمستقیم لازم است. |
| ۳۹ | همنشینهای مناسب | سایر گیاهان سازگار با شرایط نور کم: سانسوریا، دراسنا، آگلونما. |
| ۴۰ | ارزش اکولوژیک | در فضای داخلی: بهبود کیفیت هوا. در فضای باز مناطق گرمسیر: مهاجم و مخرب برای پوشش جنگلی. |
| ۴۱ | هشدار/محدودیت | ۱. سمی بودن برای حیوانات خانگی و کودکان. ۲. پتانسیل مهاجم بودن بالا در مناطق گرم و مرطوب (مانند فلوریدا). ۳. در صورت عدم هرس ممکن است بیش از حد بلند و باریک شود. |
| ۴۲ | ویژگی برجسته | تطبیقپذیری و مقاومت خارقالعاده، نگهداری بسیار آسان، و توانایی رشد در آب یا خاک. |
| ۴۳ | کاربرد دارویی و خوراکی | ندارد و سمی است. |
| ۴۴ | چالش در ایران | هوای خشک داخل منازل که ممکن است منجر به خشکی نوک برگها یا حمله کنه شود. |
| ۴۵ | راهکار برای ایران | غبارپاشی منظم برگها یا استفاده از جزیره رطوبتی. قرار دادن در نور غیرمستقیم کافی (پنجره شمالی یا شرقی) برای حفظ رنگ. دور نگه داشتن از دسترس حیوانات خانگی. |
| ۴۶ | ارقام مختلف | ‘Golden Pothos’: برگهای سبز با لکههای زرد طلایی. ‘Marble Queen’: برگهای ابلق سفید-کرم و سبز. ‘Neon’: برگهای یکدست سبز لیمویی روشن. ‘Jade’: برگهای کاملاً سبز. |
| ۴۷ | آبیاری در ایران | تابستان: هفتهای یکبار یا زمانی که ۳-۴ سانتیمتر سطح خاک خشک شد. زمستان: هر ۱۰-۱۴ روز یکبار. رشد در آب: تعویض هفتگی آب. |
| ۴۸ | محل کاشت در باغ ایرانی | فقط در فضای داخلی (آپارتمان، دفتر). در مناطق گرم و مرطوب جنوب کشور (مانند چابهار) میتواند در فضای باز و در سایهدرختان به عنوان پوشش زمینی کشت شود، اما خطر رفتار مهاجمی آن باید کنترل شود. |
| ۴۹ | برداشت و خشککردن | قلمهها برای تکثیر برداشت میشوند. به عنوان گیاه خشکشده کاربرد ندارد. |
| ۵۰ | اقلیم پیشنهادی در ایران | بهترین اقلیم: فضای کنترلشده داخلی (آپارتمان) در همه شهرهای ایران. فضای باز با احتیاط شدید: تنها در مناطق محدود ساحلی جنوب شرق با رطوبت بالا و مدیریت قوی (مانند چابهار). در سایر مناطق فضای باز کشت نمیشود. |


