پیچ برفی
پیچ برفی یا عشق در میان پرده، پیچک روسی، یک گیاه رونده علفی-چوبی، چندساله و خزانکننده از خانواده هفتبند (Polygonaceae) است که به دلیل رشد افسانهای سریع و توانایی پوشش کامل سازهها، دیوارها و درختان در یک فصل رشد، شهرت دارد. خاستگاه آن آسیای مرکزی (از جمله افغانستان، تاجیکستان و غرب چین) است. این گیاه با نامهای علمی قدیمیتر Polygonum baldschuanicum و Bilderdykia baldschuanica و نامهای رایج «پیچک بخارا»، «پیچک کوهی» و «عشق در میان پرده» نیز شناخته میشود. این پیچک یک بالارونده بسیار تهاجمی است که با ساقههای بلند، منعطف و پیچان خود به سرعت بالا رفته و انبوهی از برگهای قلبی شکل سبز روشن ایجاد میکند. از اواخر تابستان تا پاییز، ابری از هزاران گل کوچک، سفید مایل به صورتی و معطر تولید میکند که منظرهای ابری و رؤیایی خلق میکند. با وجود زیبایی، به دلیل رشد مهارنشدنی و پاجوشهای فراوان، در بسیاری از مناطق جهان به عنوان یک گونه مهاجم و مشکلساز شناخته میشود.
| ردیف | مشخصه | توضیح |
|---|---|---|
| ۱ | نام علمی | Fallopia baldschuanica (Regel) Holub (هممعنی: Polygonum aubertii, Reynoutria baldschuanica) |
| ۲ | نام فارسی | پیچک روسی، پیچک بخارا، عشق در میان پرده، پیچک کوهی |
| ۳ | نام انگلیسی | Russian Vine, Mile-a-Minute Vine, Bukhara Fleeceflower, Silver Lace Vine |
| ۴ | خانواده | Polygonaceae (هفتبندان) |
| ۵ | تیپ گیاهی | گیاه رونده علفی-چوبی چندساله خزانکننده |
| ۶ | ارتفاع گیاه | ۸ تا ۱۵ متر (به راحتی). |
| ۷ | گسترش گیاه | ۵ تا ۱۰ متر بر روی سازه؛ پاجوشها میتوانند دهها متر دورتر ظاهر شوند. |
| ۸ | فرم رشد | رونده و پیچنده بسیار شدید، با ساقههای نازک و بلند که به هم میپیچند. |
| ۹ | سرعت رشد | خیار سریع و افسانهای. میتواند در یک فصل رشد بیش از ۵ متر طول بکشد. |
| ۱۰ | طول عمر | چندساله و بسیار با دوام. |
| ۱۱ | رنگ برگ | سبز روشن تا متوسط. |
| ۱۲ | نوع برگ | ساده، متناوب، قلبی شکل تا نیزهای، با حاشیه کامل. |
| ۱۳ | ریزش برگ | خزانکننده. |
| ۱۴ | زمان گلدهی | اواخر تابستان تا اواسط پاییز (مرداد تا آبان). |
| ۱۵ | رنگ گل | سفید مایل به صورتی یا سبز کمرنگ، که به تدریج به صورتی مایل میشود. |
| ۱۶ | عطر گل | معطر ملایم و شیرین. |
| ۱۷ | نوع گل | گلهای بسیار ریز، مجتمع در خوشههای بزرگ، پانیکول و پرمانند که تمامی گیاه را میپوشانند. |
| ۱۸ | ارزش زینتی | زیاد در فصل گل (پوشش ابری و چشمگیر)، اما ارزش منفی ناشی از رفتار تهاجمی بسیار بالاست. |
| ۱۹ | ارزش اقتصادی | کم (اغلب به عنوان گیاهی ارزان برای پوشش سریع استفاده میشود، اما هزینه کنترل آن زیاد است). |
| ۲۰ | سیستم ریشه | عمیق، گسترده و ریزومدار بسیار قوی و تهاجمی. |
| ۲۱ | مقاومت به سرما | عالی. تا -۳۰ درجه سانتیگراد را تحمل میکند (Zone 4). |
| ۲۲ | مقاومت به گرما | عالی. |
| ۲۳ | تحمل خشکی | خوب تا عالی. پس از استقرار، مقاومت بسیار بالایی به خشکی دارد. |
| ۲۴ | نیاز آبی | کم. تنها در دوره استقرار اولیه نیاز به آبیاری دارد. پس از آن، حتی در خشکیهای شدید به رشد ادامه میدهد. |
| ۲۵ | نیاز نوری | آفتاب کامل تا سایه کامل (در هر شرایطی رشد میکند، اما گلدهی در آفتاب کامل انبوهتر است). |
| ۲۶ | نوع خاک | هر نوع خاکی، از فقیرترین و شنی تا سنگین و رسی. |
| ۲۷ | زهکشی خاک | هر نوع زهکشی را تحمل میکند. |
| ۲۸ | تحمل شوری | خوب. |
| ۲۹ | تحمل آلودگی هوا | عالی. |
| ۳۰ | مقاومت به باد | خوب. |
| ۳۱ | آفات و بیماریها | بسیار مقاوم. عملاً هیچ آفت یا بیماری جدی آن را تهدید نمیکند. |
| ۳۲ | نیاز هرس | هرس سنگین و مکرر ضروری است. میتوان آن را در اواخر زمستان تا نزدیکی زمین قطع کرد، اما به سرعت دوباره رشد میکند. برای کنترل، نیاز به هرس چندین بار در طول فصل رشد دارد. |
| ۳۳ | تغذیه (کوددهی) | مطلقاً ممنوع. کوددهی رشد آن را غیرقابل کنترل میکند. |
| ۳۴ | روش تکثیر | به راحتی از طریق قطعه ریزوم یا قلمه ساقه تکثیر میشود. به وفور خودبذری نیز میکند. |
| ۳۵ | فاصله کاشت | — (کاشت آن در باغهای معمولی توصیه نمیشود). در صورت اجبار، حداقل ۱۰ متر از هر سازه یا گیاه دیگر. |
| ۳۶ | کاربرد در طراحی | پوشش سریع و موقتی زبالهدانیها، سایتهای ساختمانی قدیمی، یا دیوارهای صنعتی بزرگ با نظارت دائمی. |
| ۳۷ | مناسب فضای شهری | میتواند به سرعت وارد شبکههای تأسیساتی، تخریب نما و خفه کردن درختان شهری شود. از این رو برای محل های دور از دسترس توصیه می شود |
| ۳۸ | نکات اجرایی ویژه | در محل هایی که امکان کاشت گیاه دیگریووجود ندارد. |
| ۳۹ | همنشینهای مناسب | تمام گیاهان مجاور را خفه میکند. |
| ۴۰ | ارزش اکولوژیک | منفی. زیستبومهای طبیعی را از بین برده و تنوع زیستی را کاهش میدهد. گلها برای زنبورها مفید هستند، اما این مزیت به ضرر آن نمیارزد. |
| ۴۱ | هشدار/محدودیت | ۱. مهاجم و غیرقابل کنترل. ۲. آسیب به سازهها: میتواند به نما، سقف و مجاری آسیب بزند. ۳. ریشههای ریزومدار: پاجوشها در فواصل دور ظاهر میشوند. ۴. حذف بسیار دشوار. |
| ۴۲ | ویژگی برجسته | سریعترین رشد ممکن در بین گیاهان رونده معتدله، سازگاری با هر شرایط سخت، و گلدهی ابری پاییزی. |
| ۴۳ | کاربرد دارویی و خوراکی | ندارد. |
| ۴۴ | چالش در ایران | خطر گسترش سریع و غیرقابل کنترل در باغها، مزارع و حریم رودخانهها، به ویژه در مناطق معتدل مرطوب شمال و غرب کشور. |
| ۴۵ | راهکار برای ایران | کنترل |
| ۴۶ | ارقام مختلف | فقط گونه اصلی کشت میشود. |
| ۴۷ | آبیاری در ایران | نیازی به آبیاری ندارد. |
| ۴۸ | محل کاشت در باغ ایرانی | در کنار دیوارها و نرده، فنس |
| ۴۹ | برداشت و خشککردن | توصیه نمیشود. |
| ۵۰ | اقلیم پیشنهادی در ایران | به طور طبیعی در مناطق مرطوب شمال و شمال غرب کشور (گیلان، مازندران، آذربایجان) خطر تهاجم بسیار بالایی دارد. در مناطق دیگر نیز میتواند با آبیاری گسترش یابد. |

