برف تابستانه
برف تابستانه با نام علمی (Cerastium tomentosum)، گیاهی علفی چندساله و همیشهسبز از خانواده میخکیان (Caryophyllaceae) و بومی مناطق کوهستانی اروپا (سیسیل و ایتالیا) است. این گیاه به دلیل پوشش سفید نمدی و متراکم روی برگها و ساقههایش که ظاهری نقرهای-خاکستری بسیار چشمگیر ایجاد میکند، شناخته شده است. برگهای کوچک، نیزهای و پوشیده از کرکهای ابریشمی هستند. از اواخر بهار تا اوایل تابستان، انبوهی از گلهای کوچک، سفید خالص و ستارهای شکل با پنج گلبرگ شکافته بر روی ساقههای بلندتر ظاهر میشوند که تضاد زیبایی با پسزمینه نقرهای برگها ایجاد میکنند. به دلیل رشد سریع و عادت خزنده، یک پوشش زمینی ایدهآل برای خاکهای فقیر، خشک و آفتابی است.
در مطالعات اکولوژیک، بر مقاومت و سازگاری عالی این گیاه با شرایط سخت (خشکی، خاکهای شنی و سنگریزهای) و کاربرد آن برای تثبیت شیبها و جلوگیری از فرسایش خاک تأکید شده است. این گیاه بیشتر به عنوان یک گیاه زینتی پوششی برای باغهای صخرهای و مرزبندی معرفی میشود. با این حال، به دلیل رفتار گاهی تهاجمی، در منابع هشدار داده میشود که در مکانهای کوچک با احتیاط استفاده شود.
| ردیف | مشخصه | توضیح |
|---|---|---|
| ۱ | نام علمی | Cerastium tomentosum L. |
| ۱.۱ | معنی نام علمی | Cerastium: از یونانی «keras» (شاخ)، احتمالاً اشاره به شکل کپسول بذر. tomentosum: از لاتین به معنای «پوشیده از کرکهای نمدی و انبوه». |
| ۲ | نام فارسی | برف تابستانه |
| ۳ | نام انگلیسی | Snow-in-Summer, Dusty Miller, Wooly Mouse-Ear Chickweed |
| ۴ | خانواده | Caryophyllaceae (میخکیان) |
| ۵ | تیپ گیاهی | گیاه علفی چندساله خزنده و همیشهسبز. |
| ۶ | ارتفاع گیاه | ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر (در زمان گلدهی ساقه گلدهنده تا ۳۰ سانتیمتر میرسد). |
| ۷ | گسترش گیاه | نامحدود و بسیار سریع از طریق ساقههای رونده ریشهزا. |
| ۸ | فرم رشد | خزنده، تشکیلدهنده فرش یا تودهای متراکم و کپهای. |
| ۹ | سرعت رشد | بسیار سریع و تهاجمی. |
| ۱۰ | طول عمر | چندساله. |
| ۱۱ | رنگ برگ | نقرهای-خاکستری درخشان (به دلیل پوشش متراکم کرکهای سفید). |
| ۱۲ | نوع برگ | ساده، متقابل، کوچک و نیزهای شکل، پوشیده از کرکهای ابریشمی و نمدی. |
| ۱۳ | ریزش برگ | همیشهسبز تا نیمههمیشهسبز (در زمستانهای بسیار سخت ممکن است بخشی از برگها را از دست بدهد). |
| ۱۴ | زمان گلدهی | اواخر بهار تا اوایل تابستان (اردیبهشت تا تیر). |
| ۱۵ | رنگ گل | سفید خالص. |
| ۱۶ | عطر گل | فاقد عطر. |
| ۱۷ | نوع گل | گلهای کوچک (قطر ۱.۵-۲ سانتیمتر)، ستارهای شکل با ۵ گلبرگ عمیقاً شکافته، مجتمع در گلآذینهای کمگل اما فراوان. |
| ۱۸ | ارزش زینتی | بسیار بالا (به دلیل رنگ منحصر به فرد برگها و گلدهی چشمگیر سفید). |
| ۱۹ | ارزش اقتصادی | متوسط (گیاه پوششی رایج و مقرونبهصرفه برای پوشش سریع سطوح). |
| ۲۰ | سیستم ریشه | فیبری و سطحی، ریشهدهی در گرههای ساقههای رونده. |
| ۲۱ | مقاومت به سرما | عالی. مقاوم تا Zone 3 (-40°C). |
| ۲۲ | مقاومت به گرما | عالی. تحمل گرمای شدید. |
| ۲۳ | تحمل خشکی | عالی. پس از استقرار به آبیاری بسیار کمی نیاز دارد. |
| ۲۴ | نیاز آبی | کم. فقط در دورههای خشکی بسیار طولانی نیاز به آبیاری دارد. آبیاری زیاد باعث پوسیدگی و رشد ضعیف میشود. |
| ۲۵ | نیاز نوری | آفتاب کامل (برای بهترین رنگ نقرهای و گلدهی انبوه ضروری است). در سایه رنگ سبز شده و leggy میشود. |
| ۲۶ | نوع خاک | خاکهای شنی، سبک، با زهکشی عالی و فقیر. خاکهای غنی و رسی را دوست ندارد. |
| ۲۷ | زهکشی خاک | باید عالی باشد. عدم تحمل ماندابی. |
| ۲۸ | تحمل شوری | متوسط. |
| ۲۹ | تحمل آلودگی هوا | خوب. |
| ۳۰ | مقاومت به باد | خوب. |
| ۳۱ | آفات و بیماریها | بسیار مقاوم. گاهی اوقات در شرایط مرطوب ممکن است دچار کپک پودری یا پوسیدگی ریشه شود. |
| ۳۲ | نیاز هرس | ضروری. پس از پایان گلدهی، باید به شدت هرس شود (تا نزدیک زمین) تا از رشد بیش از حد و بذرافشانی تهاجمی جلوگیری شود و فرم متراکم حفظ گردد. |
| ۳۳ | تغذیه (کوددهی) | اصلاً نیاز ندارد. کوددهی رشد علفی و ضعیف ایجاد میکند. |
| ۳۴ | روش تکثیر | بسیار آسان. ۱. تقسیم گیاه در هر زمان. ۲. قلمه ساقه. ۳. بذر (خودبذرریزی شدید). |
| ۳۵ | فاصله کاشت | ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر (به دلیل رشد بسیار سریع، حتی با این فاصله سریع پوشش ایجاد میکند). |
| ۳۶ | کاربرد در طراحی | پوشش زمینی برای باغهای صخرهای، شیبهای آفتابی، مرزبندی، کاشت در لبه دیوارها و بین سنگفرش، ایجاد تضاد رنگی با گیاهان برگ سبز یا بنفش. |
| ۳۷ | مناسب فضای شهری | مناسب برای فضاهای شهری آفتابی با خاک فقیر و نیاز آبیاری کم. |
| ۳۸ | نکات اجرایی ویژه | تهاجمی بودن: کنترل رشد آن کلید موفقیت است. در باغهای کوچک یا مرزبندیهای دقیق ممکن است مشکلساز شود. هرس پس از گلدهی برای جلوگیری از بذرافشانی گسترده ضروری است. |
| ۳۹ | همنشینهای مناسب | گیاهان مقاوم به خشکی و غیررقابتی مانند اسطوخودوس، سانتولینا، علفهای زینتی، سدوم. |
| ۴۰ | ارزش اکولوژیک | پایین (میتواند روی گونههای بومی غالب شود). |
| ۴۱ | هشدار/محدودیت | رفتار بسیار تهاجمی از طریق ساقههای رونده و بذر. میتواند گیاهان مجاور حساس را خفه کند. برای باغهای کوچک و منظم توصیه نمیشود. |
| ۴۲ | ویژگی برجسته | ایجاد فرش نقرهای خیرهکننده و انبوهی از گلهای سفید برفی در اوایل تابستان. |
| ۴۳ | کاربرد دارویی و خوراکی | فاقد کاربرد دارویی یا خوراکی مرسوم. تماماً زینتی. |
| ۴۴ | چالش در ایران | آبیاری بیش از حد و خاکهای سنگین و رسی که منجر به پوسیدگی میشود. رفتار تهاجمی آن میتواند در باغهای ایرانی که گیاهان حساس دیگر وجود دارند، مشکل ایجاد کند. |
| ۴۵ | راهکار برای ایران | محدود کردن فیزیکی: کاشت در محوطههای جدا شده با مرزهای عمیق یا در گلدانهای بزرگ. خاک مناسب: اصلاح خاک با ماسه و سنگریزه برای زهکشی عالی. آبیاری: فقط در مرحله استقرار و پس از آن قطع آبیاری. مدیریت: هرس سخت سالانه برای کنترل. |
| ۴۶ | ارقام مختلف | ‘Yo-Yo’ (کمارتفاع و بسیار متراکم). |
| ۴۷ | آبیاری در ایران | در اکثر مناطق: پس از استقرار، نیاز به آبیاری مصنوعی ندارد و بارشهای طبیعی کافی است. در مناطق کویری بسیار خشک، آبیاری سبک و بسیار کمدفعه در تابستان. |
| ۴۸ | محل کاشت در باغ ایرانی | در باغهای صخرهای (کوهستانی) و خشکمنظر ایران. در حاشیههای وسیع و شیبهای آفتابی که نیاز به پوشش سریع و کمنیاز دارند. جایگزین چمن در محوطههای وسیع غیرقابل تردد. |
| ۴۹ | برداشت و خشککردن | گاهی شاخهبرگ نقرهای آن برای تزئینات دستهگل خشک برداشت میشود. |
| ۵۰ | اقلیم پیشنهادی در ایران | مناطق ایدهآل: مناطق کوهستانی، نیمهخشک و خشک با زمستانهای سرد و تابستانهای گرم (اغلب مناطق مرکزی، غربی و شمال شرقی ایران مانند تهران، همدان، خراسان). مناطق نامناسب: مناطق بسیار مرطوب شمال (گیلان و مازندران) به دلیل رطوبت بالا و خاک سنگین. |
