فیلا
-
فیلا با نام علمی Phyla nodiflora، گیاهی چندساله همیشهسبز و خزنده از خانواده Verbenaceae است. خاستگاه آن مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری قاره آمریکا میباشد. این گیاه بهدلیل ساقههای نازک و روندهاش که به سرعت بر روی زمین ریشه دوانده و یک پوشش متراکم، کمارتفاع و فرشمانند ایجاد میکند، شناخته شده است. برگهای آن کوچک، قاشقی شکل، با حاشیه دندانهدار در نیمه بالایی و به رنگ سبز روشن هستند. گلهای سفید مایل به صورتی و کوچک آن در خوشههای کروی و متراکم ظاهر میشوند. به دلیل تحمل بسیار بالا به پاخوری، گرما و خشکی، بهعنوان یک جایگزین عالی برای چمن در مناطق گرم شناخته میشود.
-
در مطالعات اکولوژیک آلمانی، این گیاه به دلیل توانایی تثبیت سریع خاک و کاهش فرسایش در مناطق شیبدار و حاشیه آبها مورد توجه است. در چین، این گیاه در طب سنتی جنوب این کشور مورد استفاده قرار میگیرد. به عنوان یک داروی با طبیعت تلخ، سرد و معطر، برای پاکسازی حرارت، detoxification (سمزدایی)، کاهش تورم و درمان عفونتهای گلو و لوزهها به کار میرود. تحقیقات جدید نیز بر فعالیت ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی عصاره آن تأکید دارند.
| ردیف | مشخصه | توضیح |
|---|---|---|
| ۱ | نام علمی | Phyla nodiflora (L.) Greene |
| ۱.۱ | معنی نام علمی | Phyla: از یونانی «phyle» به معنای “قبیله”، احتمالاً اشاره به تجمع گلها. nodiflora: از لاتین: «nodus» (گره) + «flora» (گل)، به معنای “گلدار در گرهها”. |
| ۲ | نام فارسی | فایلا، علف لکلکی، هوستونیای رونده، شبدر زینتی |
| ۳ | نام انگلیسی | Frogfruit, Turkey Tangle Fogfruit, Capeweed |
| ۴ | خانواده | Verbenaceae (ونباییان) |
| ۵ | تیپ گیاهی | گیاه علفی چندساله همیشهسبز و خزنده |
| ۶ | ارتفاع گیاه | ۵ تا ۱۰ سانتیمتر (ارتفاع پوشش). |
| ۷ | گسترش گیاه | نامحدود (گسترش سریع افقی از طریق ساقههای ریشهزا). |
| ۸ | فرم رشد | کاملاً خزنده، فرشمانند و پوشاننده زمین. |
| ۹ | سرعت رشد | سریع. |
| ۱۰ | طول عمر | چندساله. |
| ۱۱ | رنگ برگ | سبز روشن، گاهی با تهمایه ارغوانی در فصل خنک. |
| ۱۲ | نوع برگ | ساده، متقابل، قاشقی یا واژنیزه، با حاشیه دندانهدار در نیمه بالایی، طول ۱-۳ سانتیمتر. |
| ۱۳ | ریزش برگ | همیشهسبز در مناطق گرم؛ در سرمای شدید ممکن است آسیب ببیند. |
| ۱۴ | زمان گلدهی | بهار تا پاییز (فروردین تا آبان) در مناطق گرم. |
| ۱۵ | رنگ گل | سفید با مرکز زرد که به تدریج به صورتی تغییر میکند. |
| ۱۶ | عطر گل | فاقد عطر قابل توجه. |
| ۱۷ | نوع گل | گلآذین کروی و متراکم (کپهای) بر روی پایه بلند، که از محور برگها خارج میشود. |
| ۱۸ | ارزش زینتی | متوسط تا بالا (به عنوان پوشش زمین همیشهسبز و گلدار). |
| ۱۹ | ارزش اقتصادی | متوسط (پوشش جایگزین چمن، تثبیت خاک، گیاه دارویی). |
| ۲۰ | سیستم ریشه | سطحی و فیبری، ریشهدهی در گرههای ساقه. |
| ۲۱ | مقاومت به سرما | کم. به یخبندان حساس است (Zone 8-11). |
| ۲۲ | مقاومت به گرما | عالی. |
| ۲۳ | تحمل خشکی | عالی پس از استقرار کامل. |
| ۲۴ | نیاز آبی | کم. پس از استقرار، نیاز آبی بسیار کمی دارد. |
| ۲۵ | نیاز نوری | آفتاب کامل تا نیمهسایه. |
| ۲۶ | نوع خاک | خاکهای شنی، لومی، با زهکشی خوب. تحمل بالایی به خاکهای فقیر و شور دارد. |
| ۲۷ | زهکشی خاک | خوب تا عالی. |
| ۲۸ | تحمل شوری | عالی. |
| ۲۹ | تحمل آلودگی هوا | خوب. |
| ۳۰ | مقاومت به باد | خوب. |
| ۳۱ | آفات و بیماریها | بسیار مقاوم. عملاً فاقد آفت و بیماری جدی است. |
| ۳۲ | نیاز هرس | کم. در صورت نیاز برای کنترل گسترش یا حفظ تراکم میتوان آن را هرس کرد. |
| ۳۳ | تغذیه (کوددهی) | نیاز ندارد. |
| ۳۴ | روش تکثیر | بسیار آسان. ۱. تقسیم ساقههای ریشهدار شده. ۲. قلمه ساقه. |
| ۳۵ | فاصله کاشت | ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر (به سرعت فاصله را پر میکند). |
| ۳۶ | کاربرد در طراحی | پوشش جایگزین چمن در مناطق گرم و خشک، تثبیت خاک در شیبها، پر کردن فضای بین سنگفرش، پوشش زمین در پارکها و میادین، کاشت در گلدانهای پوشاننده. |
| ۳۷ | مناسب فضای شهری | بسیار مناسب، به ویژه برای شهرهای گرم و خشک و ساحلی به دلیل نیاز آبی کم و تحمل پاخوری. |
| ۳۸ | نکات اجرایی ویژه | پاخوری: تحمل نسبتاً خوبی به تردد سبک دارد. کنترل علف هرز: پس از استقرار و ایجاد پوشش متراکم، به خوبی علفهای هرز را سرکوب میکند. |
| ۳۹ | همنشینهای مناسب | دیگر گیاهان پوششی مقاوم به خشکی مانند انواع سدوم. |
| ۴۰ | ارزش اکولوژیک | خوب. گلها برای زنبورهای کوچک و پروانهها جذاب هستند. |
| ۴۱ | هشدار/محدودیت | ممکن است در شرایط بسیار مساعد رفتار مهاجم از خود نشان دهد. در مناطق مرطوب و گرمسیری میتواند گسترده شود. |
| ۴۲ | ویژگی برجسته | ایجاد پوشش سبز، متراکم و کمنیاز که نیاز به چمنزنی ندارد و تحمل بالایی به خشکی و شوری دارد. |
| ۴۳ | کاربرد دارویی و خوراکی | دارویی: در طب سنتی برخی مناطق برای درمان التهاب گلو، زخمها و مشکلات کبدی استفاده شده است. خوراکی: به طور معمول مصرف خوراکی ندارد. |
| ۴۴ | چالش در ایران | حساسیت به سرمای زمستان در بیشتر مناطق. ناشناخته بودن به عنوان پوشش جایگزین چمن. |
| ۴۵ | راهکار برای ایران | کاشت در مناطق گرمسیر: در سواحل جنوبی کشور (خلیج فارس و دریای عمان) به عنوان پوشش دائم و کمآب بسیار مناسب است. کاشت فصلی: در سایر مناطق به عنوان پوشش تابستانه قابل استفاده است. آبیاری محدود: حتی در مناطق گرم، پس از استقرار نیاز به آبیاری منظم ندارد. |
| ۴۶ | ارقام مختلف | معمولاً گونه اصلی کشت میشود. |
| ۴۷ | آبیاری در ایران | پس از استقرار کامل، در مناطق ساحلی جنوب نیاز به آبیاری مصنوعی ندارد. در مناطق داخلی گرم، آبیاری بسیار کم (ماهانه یکبار) کافی است. |
| ۴۸ | محل کاشت در باغ ایرانی | به عنوان پوشش اصلی حیاط در مناطق گرمسیر جنوب، پوشش بین درختان در باغهای میوه کمآب، و برای تثبیت شیبهای خاکی. |
| ۴۹ | برداشت و خشککردن | برای مصارف دارویی، کل گیاه در زمان گلدهی برداشت و خشک میشود. |
| ۵۰ | اقلیم پیشنهادی در ایران | مناطق ایدهآل (چندساله): سواحل گرم و بدون یخبندان جنوب کشور (هرمزگان، بوشهر، سیستان و بلوچستان). مناطق با کشت فصلی (تابستانه): در سایر مناطق در فصل گرم. مناطق نامناسب: مناطق سردسیر با زمستانهای یخبنداندار. |



