لاله عباسی با نام علمی Mirabilis jalapa یکی از گیاهان زینتی محبوب و قدیمی در اروپا است که ریشه در مناطق گرمسیری آمریکا دارد . این گیاه که به خانواده Nyctaginaceae تعلق دارد، با نام‌های رایجی همچون “marvel of Peru”، “four-o’clock plant” و در فارسی “گل چهارساعت” یا “گل شب” شناخته می‌شود . ویژگی شگفت‌انگیز این گیاه، گل‌های معطر و رنگارنگ آن است که می‌توانند روی یک بوته واحد، رنگ‌های متفاوت از سفید و زرد تا صورتی، قرمز و بنفش داشته باشند و حتی گاهی یک گل واحد به صورت ترکیبی از چند رنگ دیده می‌شود . نام “چهارساعت” از آن رو به این گیاه داده شده که گل‌های آن در اواخر بعدازظهر (حدود ساعت چهار) باز می‌شوند و در طول شب عطر دل‌انگیزی می‌پراکندند و صبح روز بعد بسته می‌شوند . لازم به ذکر است که بخش رنگی و زیبای گل در واقع کاسبرگ‌های تغییرشکل‌یافته هستند و این گیاه گلبرگ واقعی ندارد .

محدوده پراکنش بومی این گونه، مناطق خشک مکزیک، گواتمالا، شیلی و پرو در آمریکای جنوبی و مرکزی است . شواهد تاریخی نشان می‌دهد که این گیاه توسط آزتک‌ها برای اهداف دارویی و زینتی کشت می‌شده است . با کشف آمریکا، **M. jalapa** در اواسط قرن شانزدهم به اروپا راه یافت و به یکی از قدیمی‌ترین گیاهان زینتی وارداتی از دنیای جدید به باغ‌های اروپایی تبدیل شد . کارل لینه، گیاه‌شناس سوئدی، در سال ۱۷۵۳ این گونه را توصیف علمی کرد و نام “jalapa” را برای آن برگزید که اشاره به شهر خالاپا (Xalapa) در مکزیک دارد . امروزه این گیاه در مناطق گرمسیری و معتدل جهان از جمله جنوب اروپا (مانند فرانسه، اسپانیا، ایتالیا و یونان) به صورت فراری از کشت در طبیعت تثبیت شده است .

فراتر از کاربرد زینتی، این گیاه دارای پیشینه‌ای غنی در فرهنگ، علم و طب سنتی است. گل‌های آن برای استخراج رنگ خوراکی زرشکی به منظور رنگ‌آمیزی کیک‌ها و ژله‌ها به کار می‌روند . در طب سنتی مناطق مختلف جهان، از ریشه، برگ و گل آن به عنوان مدر، مسهل، التیام‌بخش زخم‌ها و درمان التهاب استفاده می‌شده است . با این حال، هشدار داده می‌شود که دانه‌های این گیاه سمی هستند و ریشه آن نیز ممکن است ایجاد درماتیت کند . از نظر علمی، **Mirabilis jalapa** در آغاز قرن بیستم به یک گیاه مدل مهم در پژوهش‌های ژنتیک تبدیل شد. کارل کورنز، گیاه‌شناس آلمانی، از این گیاه برای مطالعه وراثت سیتوپلاسمی و پدیده “dominance ناقص” استفاده کرد که در آن ترکیب گل‌های صورتی تیره و سفید، فرزندانی با گل‌های صورتی روشن تولید می‌کند . این پژوهش‌ها نقش مهمی در درک ما از قوانین وراثت فراتر از اصول مندل ایفا کرده‌اند.