بنفشه با نام علمی Viola tricolor، گیاهی یکساله یا دوساله کوتاه‌عمر از خانواده Violaceae است. خاستگاه آن اروپا و مناطق معتدل آسیا می‌باشد. این گیاه که جد بسیاری از بنفشه‌های زینتی (پانس) است، به‌دلیل گل‌های کوچک و ظریفش که ترکیبی از سه رنگ بنفش (یا زرد)، سفید و سیاه (یا زرد) هستند، به راحتی قابل شناسایی است. برگ‌های آن متناوب، قلبی شکل یا نیزه‌ای با حاشیه دندانه‌دار هستند. این گونه اغلب در مراتع، زمین‌های کشاورزی و حاشیه جنگل‌ها یافت می‌شود و از اوایل بهار تا پاییز گل می‌دهد. در طب گیاهی فرانسه، به دلیل خواص تصفیه‌کننده خون و ضدالتهابی اش، به‌عنوان یک گیاه دارویی مورد احترام است.

در باغبانی این گل به‌عنوان یک گونه زینتی خودرو و مناسب برای باغ‌های طبیعی، باغ‌های صخره‌ای و کاشت در گلدان‌های روستایی ارزشمند است. از دیدگاه اکولوژیک، برای برخی از لاروهای پروانه‌ها میزبان است. در طب سنتی، بنفشه سه‌رنگ به‌عنوان یک داروی با طبیعت سرد و تلخ شناخته می‌شود که برای پاکسازی حرارت، detoxification (سم‌زدایی)، کاهش التهاب و درمان بیماری‌های پوستی مانند اگزما و آکنه استفاده می‌شود. اغلب به صورت موضعی (کمپرس) یا دم‌کرده مصرف می‌گردد.