آبلیا

Abelia × grandiflora که در ایران با نام‌های آبلیا، گل دائم یا گل یخ همیشه‌گل شناخته می‌شود، یک درختچه نیمه‌همیشه‌سبز با ارزش زینتی بالا و دوره گلدهی بسیار طولانی است. این گیاه دارای برگ‌های کوچک، تخم‌مرغی، براق و به رنگ سبز تیره است که در برخی ارقام به رنگ‌های ابلق (سبز و سفید-کرم) یا با رنگ‌آمیزی برنزی-قرمز در جوانه‌های جدید دیده می‌شوند. از اواخر بهار تا اواخر پاییز، به طور مداوم و انبوه، گل‌های کوچک، شیپوری و سفید-صورتی با کاسبرگهای صورتی-ارغوانی ماندگار روی آن ظاهر می‌شوند. این کاسبرگها پس از ریزش گل نیز باقی می‌مانند و بر زیبایی گیاه می‌افزایند. فرم رشد آن بوته‌ای، قوسی‌شکل و پرپشت است.

آبلیا به دلیل گلدهی بی‌وقفه و جذاب برای زنبورها و پروانه‌ها، یک گزینه عالی برای حاشیه‌های مخلوط، کاشت‌های گروهی، پرچین‌های غیررسمی و به عنوان تک‌درختچه زینتی در باغ‌های کوچک و بزرگ است. نیاز به نگهداری آن کم تا متوسط است و پس از استقرار به خشکی نسبی مقاوم می‌شود. این گیاه به هرس سالانه برای حفظ فرم متراکم و تشویق گلدهی پاسخ خوبی می‌دهد. مقاومت آن به سرما و گرما نسبتاً خوب است.

برای ایران، این گیاه در مناطق معتدل تا نیمه‌گرمسیر کشور عملکرد خوبی دارد. در اقلیم نیمه‌خشک معتدل (مانند تهران، اصفهان، شیراز، کرج) با آبیاری منظم در فصل رشد، گلدهی درخشانی از خرداد تا آبان خواهد داشت. در اقلیم مرطوب و معتدل شمال (گیلان و مازندران) نیز به خوبی سازگار است. در اقلیم گرم و خشک جنوب (مانند یزد، کرمان) با آبیاری کافی و سایه‌جزئی بعدازظهر قابل کشت است. آبلیا برای باغ‌های شهری، پارک‌ها، محوطه ویلاها و فضاهای سبز کم‌مصرف (به شرط آبیاری تکمیلی) پیشنهاد می‌شود.

ردیف مشخصه توضیح
1 نام علمی Abelia × grandiflora (Rovelli ex André) Rehder
2 نام فارسی آبلیا، گل دائم، گل یخ همیشه‌گل
3 نام انگلیسی Glossy Abelia
4 خانواده Caprifoliaceae
5 تیپ گیاهی درختچه نیمه‌همیشه‌سبز
6 ارتفاع نهایی ۱ تا ۲.۵ متر
7 قطر تاج ۱.۵ تا ۳ متر
8 فرم تاج بوته‌ای گسترده، قوسی‌شکل، پرپشت
9 سرعت رشد متوسط
10 طول عمر طولانی
11 رنگ برگ ارقام مختلف: سبز تیره براق (‘Prostrata’)، سبز با حاشیه سفید-کرم (‘Kaleidoscope’، ‘Francis Mason’)، برنزی-قرمز در جوانه‌های جدید
12 نوع برگ ساده، متقابل، تخم‌مرغی کوچک
13 ریزش برگ نیمه‌همیشه‌سبز (در سرمای شدید بخشی از برگ‌ها را از دست می‌دهد)
14 زمان گل‌دهی خرداد تا آبان (گلدهی بسیار طولانی)
15 رنگ گل سفید تا صورتی کم‌رنگ، با کاسبرگهای صورتی-ارغوانی ماندگار
16 عطر گل معطر ملایم و شیرین
17 نوع گل خوشه‌های انتهایی از گل‌های کوچک شیپوری
18 ارزش زینتی بسیار زیاد (به‌خاطر گلدهی طولانی، شاخ و برگ براق و فرم قوسی)
19 ارزش اقتصادی بالا (گیاه زینتی پرطرفدار با کاربرد گسترده)
20 سیستم ریشه فیبری و گسترده
21 مقاومت به سرما خوب (تا حدود -۱۰ تا -۱۵ درجه سانتی‌گراد)
22 مقاومت به گرما زیاد
23 تحمل خشکی متوسط (پس از استقرار، خشکی موقت را تحمل می‌کند ولی برای گلدهی انبوه نیاز به رطوبت دارد)
24 نیاز آبی متوسط (آبیاری منظم در فصل گرم برای گلدهی مطلوب ضروری است)
25 نیاز نوری آفتاب کامل تا نیمه‌سایه (برای بهترین گلدهی، حداقل ۶ ساعت آفتاب مستقیم نیاز است)
26 نوع خاک خاک‌های لومی با زهکش خوب و غنی از مواد آلی؛ خاک‌های کمی اسیدی تا خنثی را ترجیح می‌دهد
27 زهکشی خاک خوب تا عالی (حساس به غرقابی)
28 تحمل شوری کم
29 تحمل آلودگی هوا خوب
30 مقاومت به باد متوسط (در مکان‌های کاملاً بادخیز ممکن است آسیب ببیند)
31 آفات و بیماری‌ها مقاومت بالا؛ آفات و بیماری خاصی ندارد
32 نیاز هرس متوسط (هرس سبک در اواخر زمستان یا اوایل بهار برای حذف شاخه‌های ضعیف و قدیمی و حفظ فرم بوته. از هرس شدید پرهیز شود.)
33 فاصله کاشت پیشنهادی ۱.۲ تا ۲ متر
34 کاربرد در طراحی حاشیه‌های مخلوط، پرچین‌های غیررسمی، تک‌نمای زینتی، کاشت گروهی، گلدان‌های بزرگ، باغ پروانه
35 مناسب فضای شهری بسیار مناسب (مقاوم، با گلدهی طولانی و جذاب)
36 نکات اجرایی برای تشویق گلدهی مداوم، گل‌های پژمرده را می‌توان حذف کرد (اگرچه ضروری نیست). کوددهی سبک در بهار مفید است. ارقام ابلق در آفتاب کامل رنگ‌آمیزی بهتری دارند.
37 اقلیم پیشنهادی در ایران اقلیم نیمه‌خشک معتدل: تهران، اصفهان، شیراز، کرج، مشهد (انتخاب بسیار خوب). اقلیم مرطوب خزری: شمال ایران. اقلیم معتدل کوهستانی: ارتفاعات البرز و زاگرس. اقلیم گرم و خشک: یزد، کرمان (با آبیاری منظم و سایه‌جزئی بعدازظهر). نکته: در مناطق سردسیر با یخبندان‌های شدید و طولانی ممکن است رفتار خزان‌کننده کامل داشته باشد و نیاز به محافظت داشته باشد.
آبلیا