آکوبا
آکوبا (Aucuba japonica) درختچهای همیشهسبز و مقاوم است که به دلیل برگهای چرمی، براق و خالدار خود، جلوهای خاص و چشمنواز به فضاهای سبز میبخشد. این گیاه بومی شرق آسیا، بهویژه ژاپن، است و بهخوبی در سایه یا نیمسایه رشد میکند. آکوبا با تحمل نسبتاً بالا نسبت به آلودگی هوا، خشکی و سایه، یکی از بهترین گزینهها برای فضاهای شهری و محیطهای کمنور مانند حیاطهای شمالی و ورودی ساختمانها به شمار میرود.
به دلیل برگهای طلایی و سبز خالدار، آکوبا در ترکیب با گیاهان سبز تیره یا گلدار، کنتراستی چشمنواز ایجاد میکند و برای طراحی منظر و محوطهسازی بسیار ارزشمند است. میوههای قرمز و براق آن نیز در پاییز و زمستان جلوهای زینتی به بوته میبخشند. آکوبا به هرس دورهای و خاک مرطوب با زهکش مناسب نیاز دارد و نگهداری آن ساده است؛ ویژگیهایی که آن را به گیاهی محبوب در طراحی فضاهای سبز مسکونی و اداری تبدیل کرده است.
| ردیف | مشخصات فنی | توضیحات کامل |
|---|---|---|
| 1 | نام علمی (Scientific Name) | Aucuba japonica |
| 2 | خانواده (Family) | Garryaceae (اوکوباییان) |
| 3 | نام فارسی رایج | اوکوبا، اوکوبا ژاپنی |
| 4 | نام انگلیسی رایج | Japanese Laurel, Gold Dust Plant |
| 5 | خاستگاه (Origin) | ژاپن، کره، چین شرقی |
| 6 | نوع گیاه (Form) | درختچه همیشهسبز زینتی |
| 7 | ارتفاع نهایی (Height) | ۱٫۵ تا ۳ متر |
| 8 | گسترش تاج (Crown Spread) | ۱٫۵ تا ۲٫۵ متر، تاج متراکم و گسترده |
| 9 | سرعت رشد (Growth Rate) | متوسط |
| 10 | فرم تاج (Crown Shape) | گسترده، متراکم، گرد تا نیمگرد |
| 11 | رنگ و شکل برگ (Foliage) | برگهای بیضی، سبز تیره با لکههای زرد (گونههای متغیر)، سطح براق |
| 12 | شاخهها (Branches) | شاخههای کوتاه و محکم، پوشیده از برگهای براق |
| 13 | گل (Flower) | گلهای کوچک، بنفش مایل به سبز، ناقص و کمجلوه |
| 14 | زمان گلدهی (Flowering Period) | بهار |
| 15 | میوه (Fruit) | میوههای قرمز کوچک، کروی، پاییز تا زمستان، سمی برای انسان |
| 16 | دوره خزان | همیشهسبز |
| 17 | شرایط نوری (Light Requirements) | سایه تا نیمسایه؛ تحمل آفتاب کامل در مناطق خنک |
| 18 | نیاز آبی (Water Requirement) | متوسط؛ خاک مرطوب ولی زهکشی شده را ترجیح میدهد |
| 19 | نوع خاک مناسب (Soil Type) | خاک لومی تا خاک باغچه، حاصلخیز، زهکشی خوب |
| 20 | pH مناسب خاک | ۵٫۵ تا ۷ |
| 21 | مقاومت به شوری (Salt Tolerance) | متوسط |
| 22 | مقاومت به سرما و گرما (Temperature Range) | مقاوم به سرمای ملایم تا °۱۵–؛ گرما تا °۳۵+ |
| 23 | نیاز به زهکشی (Drainage) | بالا؛ خاکهای سنگین و غرقابی مناسب نیست |
| 24 | فاصله کاشت (Planting Distance) | ۱ تا ۲ متر بین درختچهها |
| 25 | عمق کاشت (Planting Depth) | یقه ریشه همسطح خاک |
| 26 | نحوه تکثیر (Propagation) | قلمه نیمهسخت، پیوند |
| 27 | دوره استقرار (Establishment Period) | ۱ تا ۲ سال |
| 28 | سیستم ریشه (Root System) | سطحی و گسترده، تثبیت مناسب خاک |
| 29 | هرس (Pruning) | هرس فرمدهی و حذف شاخههای خشک یا آسیبدیده |
| 30 | آفات و بیماریهای مهم | شته، سفیدک پودری، پوسیدگی ریشه در خاک سنگین |
| 31 | ویژگیهای زینتی (Ornamental Value) | برگهای براق و لکهدار، میوههای قرمز زمستانی، فرم متراکم و همیشهسبز |
| 32 | کاربرد در طراحی (Landscape Uses) | حاشیه، هِج کوتاه، باغچههای سایه، فضای سبز شهری و پارکها |
| 33 | مزایا (Advantages) | همیشهسبز، مقاوم به سایه، فرم متراکم و زینتی، میوههای جذاب زمستانی |
| 34 | محدودیتها (Limitations) | حساس به غرقابی شدن خاک، نور مستقیم شدید در تابستان ممکن است برگها را بسوزاند |
| 35 | توصیههای نگهداری (Maintenance Notes) | آبیاری منظم، خاک حاصلخیز و زهکشی مناسب، هرس سالانه برای فرمدهی |
| 36 | کاربرد اقلیمی پیشنهادی در ایران | مناطق معتدل شمال و غرب ایران: گیلان، مازندران، آذربایجان، کرج |
| 37 | یادداشت طراحی (Design Notes) | مناسب برای کاشت گروهی یا تکی در باغچههای سایه و حاشیه مسیرها؛ ترکیب زیبا با گونههای همیشهسبز دیگر و گیاهان گلدار کوچک جلوهای کلاسیک ایجاد میکند |
