گل کاغذی
گل کاغذی با نام علمی Bougainvillea spectabilis گیاهی رونده خاردار و همیشهسبز با نمایش خیرهکننده رنگ است. آنچه به عنوان گل مشاهده میشود، در واقع برگچههای رنگین (براکته) برگریز و کاغذی این گیاه است که به رنگهای ارغوانی، صورتی، قرمز، نارنجی، سفید یا زرد درمیآیند. گلهای واقعی کوچک، سفید و لولهای شکل هستند و در مرکز این براکتههای رنگین قرار دارند. برگهای اصلی آن سبز، قلبی شکل و نسبتاً کرکدار است. این گیاه با استفاده از خارهای خود به صورت بالارونده قدرتمندی رشد میکند و میتواند نماها، دیوارها و داربستها را به طور کامل بپوشاند.
بوگنویلیا به دلیل نیاز به نور کامل آفتاب، مقاومت استثنایی در برابر گرمای شدید و خشکی (پس از استقرار)، و دوره گلدهی بسیار طولانی از بهار تا پاییز، نماد باغهای مدیترانهای و مناطق گرمسیر است. از آن به عنوان گیاه رونده برای پوشش دیوار و پرچین، درختچهای هرسشده و مجسمهوار، یا حتی به صورت بنسای و گلدانی استفاده میشود. این گیاه هرسپذیر است و میتوان آن را برای ایجاد اشکال مختلف تربیت کرد. گلدهی هنگامی که گیاه تحت کمی تنش آبی قرار گیرد، شکوفاتر میشود.
برای ایران، این گیاه در مناطق گرمسیر و نیمهگرمسیر کشور که یخبندان ندارند، یک انتخاب ایدهآل و دائمی است. در استانهای جنوبی مانند هرمزگان، بوشهر، خوزستان، سیستان و بلوچستان و همچنین مناطق گرم داخلی مانند بخشهایی از کرمان و اصفهان بهصورت بیرونی و همیشهسبز رشد درخشانی دارد. در اقلیم نیمهخشک معتدل (مانند تهران، البرز، قم) میتوان آن را کاشت، اما در زمستان ممکن است بخش هوایی را از دست بدهد و در بهار مجدداً از پایین جوانه بزند. در این مناطق بهتر است در مکانی کاملاً آفتابگیر و در مقابل دیوار جنوبی که گرمای بیشتری جذب میکند، کشت شود. در مناطق شمالی مرطوب نیز در فصل گرم رشد میکند اما گلدهی آن ممکن است به دلیل رطوبت بالا و نور کمتر، کاهش یابد.
| ردیف | مشخصه | توضیح |
|---|---|---|
| 1 | نام علمی | Bougainvillea spectabilis Willd. |
| 2 | نام فارسی | گل کاغذی |
| 3 | نام انگلیسی | Great Bougainvillea, Paper Flower |
| 4 | خانواده | Nyctaginaceae |
| 5 | تیپ گیاهی | گیاه رونده (بالارونده) خاردار چوبی، همیشهسبز در مناطق بدون یخبندان |
| 6 | ارتفاع/طول نهایی | ۴ تا ۱۲ متر (به عنوان رونده) |
| 7 | گسترش | گسترش نامحدود بر روی سازه |
| 8 | فرم رشد | بالارونده، پیچنده، یا به صورت درختچهای هرسشده |
| 9 | سرعت رشد | سریع (در شرایط ایدهآل) |
| 10 | طول عمر | طولانی |
| 11 | رنگ برگ | سبز متوسط، کرکدار |
| 12 | نوع برگ | ساده، متناوب، قلبی شکل تا تخممرغی |
| 13 | ریزش برگ | نیمههمیشهسبز (در سرمای ملایم یا خشکی شدید ممکن است برگ بریزد) |
| 14 | زمان نمایش رنگ (براکته) | از اوایل اردیبهشت تا اواخر آبان (در مناطق گرم) |
| 15 | رنگ براکته | ارغوانی، صورتی، قرمز، نارنجی، سفید، زرد، دو رنگ |
| 16 | عطر | ندارد |
| 17 | نوع گلآذین | خوشهای از براکتههای رنگین با گلهای کوچک سفید در مرکز |
| 18 | ارزش زینتی | بسیار زیاد |
| 19 | ارزش اقتصادی | بالا (گیاه زینتی بسیار محبوب در مناطق گرم) |
| 20 | سیستم ریشه | عمیق و حساس به جابهجایی |
| 21 | مقاومت به سرما | کم (تا حدود ۰ تا ۲ درجه سانتیگراد؛ در دمای پایینتر بخش هوایی از بین میرود ولی ممکن است از ریشه جوانه بزند) |
| 22 | مقاومت به گرما | بسیار زیاد |
| 23 | تحمل خشکی | بسیار زیاد (پس از استقرار کامل) |
| 24 | نیاز آبی | کم (آبیاری پس از خشک شدن عمق خاک؛ تنش آبی ملایم گلدهی را تحریک میکند) |
| 25 | نیاز نوری | آفتاب کامل مطلق (حداقل ۶-۸ ساعت نور مستقیم برای گلدهی ضروری است) |
| 26 | نوع خاک | خاک لومی شنی با زهکش عالی؛ از خاکهای سنگین و رسی بیزار است |
| 27 | زهکشی خاک | عالی (حساسیت شدید به پوسیدگی ریشه در صورت ماندابی) |
| 28 | تحمل شوری | متوسط تا زیاد |
| 29 | تحمل آلودگی هوا | زیاد |
| 30 | مقاومت به باد | خوب (اما بادهای شدید میتوانند شاخهها را بشکنند) |
| 31 | آفات و بیماریها | مقاومت بالا؛ گاهی شته، مگس سفید، کپک پودری (در صورت عدم جریان هوا) |
| 32 | نیاز هرس | متوسط (هرس پس از پایان دوره گلدهی برای حفظ فرم و تحریک رشد جدید. هرس شدید را تحمل میکند.) |
| 33 | فاصله کاشت پیشنهادی | ۲ تا ۳ متر از سازهها و دیگر گیاهان |
| 34 | کاربرد در طراحی | پوشش دیوار و نما، سایبان روی پرگولا، درختچهای هرسشده در گلدان بزرگ، کنترل بصری و ایجاد حصار |
| 35 | مناسب فضای شهری | بله (در شهرهای گرمسیر برای میادین و بلوارها عالی است) |
| 36 | نکات اجرایی | هنگام کاشت به ریشهها آسیب نزنید. در گلدان، ریشهها باید محدود باشند تا گیاه انرژی خود را صرف گلدهی کند. از کوددهی نیتروژنه زیاد پرهیز کنید زیرا باعث رشد برگ به جای گل میشود. خارها تیز هستند. |
| 37 | اقلیم پیشنهادی در ایران | اقلیم گرم و خشک جنوب و جنوب شرق: هرمزگان، بوشهر، خوزستان، سیستان (گیاهی دائمی و ایدهآل). اقلیم نیمهخشک معتدل: تهران، اصفهان، یزد (به صورت رونده در مکانهای بسیار آفتابگیر و محفوظ از باد سرد زمستان؛ ممکن است رفتار نیمهخزان داشته باشد). نکته: در اقلیم سردسیر کاشت آن توصیه نمیشود. |
