گل کاغذی

گل کاغذی با نام علمی  Bougainvillea spectabilis گیاهی رونده خاردار و همیشه‌سبز با نمایش خیره‌کننده رنگ است. آنچه به عنوان گل مشاهده می‌شود، در واقع برگ‌‌چه‌های رنگین (براکته) برگ‌ریز و کاغذی این گیاه است که به رنگ‌های ارغوانی، صورتی، قرمز، نارنجی، سفید یا زرد درمی‌آیند. گل‌های واقعی کوچک، سفید و لوله‌ای شکل هستند و در مرکز این براکته‌های رنگین قرار دارند. برگ‌های اصلی آن سبز، قلبی شکل و نسبتاً کرک‌دار است. این گیاه با استفاده از خارهای خود به صورت بالارونده قدرتمندی رشد می‌کند و می‌تواند نماها، دیوارها و داربست‌ها را به طور کامل بپوشاند.

بوگن‌ویلیا به دلیل نیاز به نور کامل آفتاب، مقاومت استثنایی در برابر گرمای شدید و خشکی (پس از استقرار)، و دوره گلدهی بسیار طولانی از بهار تا پاییز، نماد باغ‌های مدیترانه‌ای و مناطق گرمسیر است. از آن به عنوان گیاه رونده برای پوشش دیوار و پرچین، درختچه‌ای هرس‌شده و مجسمه‌وار، یا حتی به صورت بنسای و گلدانی استفاده می‌شود. این گیاه هرس‌پذیر است و می‌توان آن را برای ایجاد اشکال مختلف تربیت کرد. گل‌دهی هنگامی که گیاه تحت کمی تنش آبی قرار گیرد، شکوفاتر می‌شود.

برای ایران، این گیاه در مناطق گرمسیر و نیمه‌گرمسیر کشور که یخبندان ندارند، یک انتخاب ایده‌آل و دائمی است. در استان‌های جنوبی مانند هرمزگان، بوشهر، خوزستان، سیستان و بلوچستان و همچنین مناطق گرم داخلی مانند بخش‌هایی از کرمان و اصفهان به‌صورت بیرونی و همیشه‌سبز رشد درخشانی دارد. در اقلیم نیمه‌خشک معتدل (مانند تهران، البرز، قم) می‌توان آن را کاشت، اما در زمستان ممکن است بخش هوایی را از دست بدهد و در بهار مجدداً از پایین جوانه بزند. در این مناطق بهتر است در مکانی کاملاً آفتابگیر و در مقابل دیوار جنوبی که گرمای بیشتری جذب می‌کند، کشت شود. در مناطق شمالی مرطوب نیز در فصل گرم رشد می‌کند اما گل‌دهی آن ممکن است به دلیل رطوبت بالا و نور کمتر، کاهش یابد.

ردیف مشخصه توضیح
۱ نام علمی Bougainvillea spectabilis Willd.
۲ نام فارسی گل کاغذی، بوگن‌ویلیا، گیلاس کاغذی، گل بارانی
۳ نام انگلیسی Great Bougainvillea, Paper Flower
۴ خانواده Nyctaginaceae (شب‌افروزان)
۵ تیپ گیاهی درختچه رونده چوبی، همیشه‌سبز تا نیمه‌همیشه‌سبز
۶ ارتفاع گیاه ۴ تا ۱۲ متر (با هدایت).
۷ گسترش گیاه ۳ تا ۸ متر بر روی سازه.
۸ فرم رشد رونده، بالا رونده یا آویزان، با ساقه‌های خاردار و بلند که نیاز به هدایت دارند.
۹ سرعت رشد سریع در شرایط ایده‌آل.
۱۰ طول عمر چندساله و با دوام طولانی.
۱۱ رنگ برگ سبز متوسط.
۱۲ نوع برگ ساده، متناوب، تخم‌مرغی تا قلبی شکل، نوک تیز.
۱۳ ریزش برگ در مناطق با زمستان ملایم همیشه‌سبز؛ در مواجهه با سرمای مختصر، نیمه‌همیشه‌سبز.
۱۴ زمان گل‌دهی اصلی: بهار تا پاییز. در مناطق گرم‌سیر تقریباً در تمام سال.
۱۵ رنگ گل (براکته) ارغوانی (رایج)، همچنین قرمز، نارنجی، زرد، سفید، صورتی. گل واقعی کوچک و سفید است.
۱۶ عطر گل بدون عطر قابل توجه.
۱۷ نوع گل گل‌های کوچک و لوله‌ای سفید، محصور در سه براکته بزرگ، کاغذی و رنگین.
۱۸ ارزش زینتی بسیار زیاد (یکی از رنگین‌ترین و چشمگیرترین گیاهان زینتی).
۱۹ ارزش اقتصادی بالا (گیاه زینتی محبوب گلدانی و باغی در مناطق گرم‌سیر).
۲۰ سیستم ریشه حساس و نسبتاً شکننده (سیستم ریشه‌ای کم‌عمق).
۲۱ مقاومت به سرما ضعیف. تا حدود -۲ درجه سانتی‌گراد را برای مدت کوتاه تحمل می‌کند (Zone 9b). در دمای صفر درجه آسیب می‌بیند.
۲۲ مقاومت به گرما عالی. عاشق گرمای شدید و آفتاب سوزان است.
۲۳ تحمل خشکی بسیار زیاد. پس از استقرار، به خشکی طولانی‌مدت مقاوم است. تنش آبی ملایم محرک گلدهی است.
۲۴ نیاز آبی کم. آبیاری باید عمیق اما با فاصله زیاد باشد. خاک باید بین دو آبیاری کاملاً خشک شود. آبیاری زیاد باعث رشد شاخ و برگ و عدم گلدهی می‌شود.
۲۵ نیاز نوری آفتاب کامل و شدید (حداقل ۸ ساعت). شرط اساسی گلدهی انبوه.
۲۶ نوع خاک خاک‌های شنی لومی، سبک، با زهکشی عالی. خاک‌های فقیر و آهکی را ترجیح می‌دهد.
۲۷ زهکشی خاک باید عالی باشد. اولین عامل مرگ گیاه، ماندابی است.
۲۸ تحمل شوری بسیار زیاد (برای کشت در سواحل جنوبی ایران ایده‌آل است).
۲۹ تحمل آلودگی هوا خوب.
۳۰ مقاومت به باد خوب (اما شاخه‌های بلند ممکن است در باد شدید بشکنند).
۳۱ آفات و بیماری‌ها مقاومت بالا. شته، شپشک آردآلود و مگس سفید ممکن است حمله کنند. بیماری قارچی لکه‌برگی یا پوسیدگی ریشه در اثر آبیاری زیاد رخ می‌دهد.
۳۲ نیاز هرس مهم. هرس پس از پایان هر دوره گلدهی برای حفظ شکل، کنترل اندازه و تحریک گلدهی جدید ضروری است. هرس شدید را به خوبی تحمل می‌کند.
۳۳ تغذیه (کوددهی) کم. کوددهی زیاد (به ویژه ازت) باعث رشد رویشی و کاهش گل می‌شود. یکبار در اوایل بهار با کودی با پتاسیم و فسفر بالا (مانند ۱۰-۲۰-۱۰) کافی است.
۳۴ روش تکثیر ۱. قلمه نیمه‌چوبی در بهار/تابستان. ۲. خوابانیدن هوایی. (کاشت بذر دشوار و غیر معمول است).
۳۵ فاصله کاشت ۲ تا ۴ متر.
۳۶ کاربرد در طراحی پوشش دیوارهای جنوبی، نرده‌ها، داربست‌ها. ایجاد پرچین‌های رنگین و غیرقابل نفوذ. کشت به عنوان درختچه استاندارد یا در گلدان‌های بزرگ. سقف‌های سبز در مناطق گرم.
۳۷ مناسب فضای شهری بله، برای فضاهای شهری گرم و آفتابی، میادین و بلوارهای جنوب کشور بسیار مناسب است.
۳۸ نکات اجرایی ویژه گلدهی: برای تحریک گلدهی، پس از استقرار گیاه، آبیاری را کاهش دهید تا کمی تحت تنش خشکی قرار گیرد. جابجایی: به جابجایی حساس است. خارها: خارهای قوی و تیزی دارد که کار با آن را سخت می‌کند.
۳۹ همنشین‌های مناسب دیگر گیاهان مقاوم به خشکی و آفتاب کامل: یوکا، آگاو، کاکتوس‌ها، نخل‌ها.
۴۰ ارزش اکولوژیک متوسط. براکته‌ها پروانه‌ها و مرغ مگس‌خوار را جذب می‌کنند.
۴۱ هشدار/محدودیت ۱. حساسیت شدید به سرما. ۲. خارهای تیز. ۳. حساسیت به آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف. ۴. شیره گیاه ممکن است باعث حساسیت پوستی شود.
۴۲ ویژگی برجسته نمایش خیره‌کننده و طولانی مدت رنگ، مقاومت استثنایی به گرما، خشکی و شوری.
۴۳ کاربرد دارویی و خوراکی دارویی (سنتی): در طب عامیانه برخی مناطق برای درمان سرفه و مشکلات تنفسی استفاده می‌شده است. هشدار: اطلاعات علمی معتبر کمی وجود دارد و ممکن است سمی باشد. مصرف خودسرانه توصیه نمی‌شود.
۴۴ چالش در ایران سرما در اکثر مناطق مرکزی، شمالی و غربی کشور که محدودیت اصلی کشت است.
۴۵ راهکار برای ایران در مناطق سرد: کاشت در گلدان‌های بزرگ و جابه‌جایی به گلخانه یا محیط محفوظ در زمستان. در مناطق معتدل گرم: کاشت در مکان‌های کاملاً محفوظ از باد سرد (مثلاً مقابل دیوار جنوبی یک ساختمان). پوشش گیاه با پلاستیک یا نمد در شب‌های سرد.
۴۶ ارقام مختلف ‘Barbara Karst’: قرمز پررنگ. ‘Royal Purple’: بنفش-ارغوانی. ‘Orange King’: نارنجی درخشان. ‘Double Pink’: صورتی پرپر.
۴۷ آبیاری در ایران مناطق جنوبی (سواحل خلیج فارس): پس از استقرار، آب باران و رطوبت هوا ممکن است کافی باشد. آبیاری تنها در ماه‌های بسیار خشک. مناطق مرکزی (با کشت گلدانی): در تابستان هفته‌ای یکبار آبیاری عمیق، در زمستان هر ۳-۴ هفته یکبار.
۴۸ محل کاشت در باغ ایرانی دیوارهای جنوبی کاملاً آفتابگیر در باغ‌های ویلاهای مناطق گرم جنوبی. حیاط مرکزی (حیاط داخلی) محفوظ در مناطق معتدل‌تر. گلدان‌های بزرگ در تراس‌های آفتابی.
۴۹ برداشت و خشک‌کردن شاخه‌های حاوی براکته را برای دسته‌گل تازه یا خشک کردن برداشت می‌کنند. برای خشک کردن، آنها را در مکانی تاریک و خشک به صورت وارونه آویزان کنید.
۵۰ اقلیم پیشنهادی در ایران بهترین اقلیم (کاشت دائم در زمین): مناطق گرم‌سیر و نیمه‌گرمسیر جنوب و جنوب شرق (استان هرمزگان، بوشهر، خوزستان، سیستان و بلوچستان، جنوب کرمان). مناطق مناسب با مراقبت (کاشت گلدانی یا محافظت زمستانه): مناطق معتدل گرم با زمستان‌های کوتاه و ملایم (جنوب فارس، برخی نقاط استان کرمان). مناطق با محدودیت شدید: مناطق سردسیر شمالی، غربی و مرکزی (کشت فقط در گلخانه یا به عنوان گیاه آپارتمانی فصلی).
گل کاغذی