کاسیای گل‌افشان

کاسیای گل‌افشان با نام علمی Cassia floribunda درختچه یا درخت کوچک همیشه‌سبز تا نیمه‌برگریز است که به‌خاطر انفجار گل‌های زرد طلایی و خیره‌کننده‌اش در فصول گرم شهرت دارد. این گیاه بومی آمریکای مرکزی و جنوبی است، اما به‌دلیل مقاومت بالا و نیاز کم، به یک گونه محبوب در فضای سبز مناطق گرم و معتدل دنیا تبدیل شده است. گل‌های زرد روشن و متراکم آن که تقریباً تمام شاخه‌ها را می‌پوشانند، منظره‌ای شبیه به شعله‌های زرد ایجاد می‌کنند. برگ‌های مرکب شانه‌ای سبز براق آن، بافتی ظریف به گیاه می‌بخشد. رشد سریع، فرم گل‌آذین فشرده و طول دوره گل‌دهی بسیار طولانی (از بهار تا پاییز) آن را به گزینه‌ای ایده‌آل برای پوشش دیوارها، پرچین‌های بلند، تک‌درخت زینتی و جذب حشرات مفید مانند زنبورهای عسل و پروانه‌ها تبدیل کرده است. این گیاه در برابر گرما، خشکی و خاک‌های فقیر تحمل خوبی نشان می‌دهد.

ردیف مشخصه توضیح
1 نام علمی Cassia floribunda (هم‌خانواده با: Senna floribunda)
2 نام فارسی کاسیای گل‌افشان، درخت طلایی، کاسیای زرد
3 نام انگلیسی Golden Shower Tree, Floribunda Cassia, Buttercup Bush
4 خانواده Fabaceae (حبوبات)
5 تیپ گیاهی درختچه بزرگ یا درخت کوچک همیشه‌سبز/نیمه‌برگریز
6 ارتفاع نهایی ۳ تا ۵ متر (در شرایط ایده‌آل تا ۶ متر)
7 قطر تاج ۲.۵ تا ۴ متر
8 فرم تاج گنبدی، گسترده، متراکم و نامنظم
9 سرعت رشد سریع
10 طول عمر متوسط (حدود ۱۵-۲۰ سال در فضای سبز)
11 رنگ برگ سبز براق تا سبز متوسط
12 نوع برگ مرکب شانه‌ای زوج، با ۴-۸ جفت برگچه بیضی شکل و نوک‌تیز
13 ریزش برگ نیمه‌برگریز. در زمستان‌های ملایم همیشه‌سبز است. در سرمای مختصر بخشی از برگ‌ها می‌ریزد.
14 زمان گل‌دهی اصلی: اواسط بهار تا اوایل تابستان. تداوم: تا اواخر پاییز گل‌دهی پراکنده دارد. در مناطق گرم ممکن است در پاییز موج دوم گل‌دهی داشته باشد.
15 رنگ گل زرد طلایی درخشان و یکدست
16 عطر گل معطر ملایم و شیرین (جاذب قوی زنبور و پروانه)
17 نوع گل گل‌های کوچک ۵ لبه، مجتمع در خوشه‌های بزرگ و آویزان (گل‌آذین)
18 ارزش زینتی بسیار زیاد در فصل گل. نمای گل‌آذین‌های طلایی آویزان بسیار چشمگیر است.
19 ارزش اقتصادی متوسط (فضای سبز و پارک‌ها). ارزش اکولوژیک به‌عنوان گیاه جاذب حشرات مفید.
20 سیستم ریشه گسترده و نسبتاً عمیق. ریشه‌های تهاجمی ندارد.
21 مقاومت به سرما متوسط. تا -۵ درجه سانتی‌گراد را برای مدت کوتاه تحمل می‌کند. در دمای زیر -۷ درجه آسیب جدی می‌بیند. سرماهای شدید باعث یخ‌زدگی و خشک شدن سرشاخه‌ها می‌شود.
22 مقاومت به گرما بسیار زیاد. تحمل بالایی در برابر گرمای شدید و تشعشع آفتاب دارد.
23 تحمل خشکی زیاد. پس از استقرار کامل، دوره‌های خشکی را به خوبی تحمل می‌کند.
24 نیاز آبی کم تا متوسط. آبیاری عمیق و منظم در تابستان گل‌دهی را افزایش می‌دهد، اما بی‌آبی را هم تحمل می‌کند.
25 نیاز نوری آفتاب کامل. حداقل ۶-۸ ساعت نور مستقیم برای گل‌دهی انبوه ضروری است. در سایه گل نمی‌دهد.
26 نوع خاک خاک‌های سبک (شنی-لومی) با زهکشی عالی. تحمل خوبی به خاک‌های فقیر و آهکی دارد.
27 زهکشی خاک باید عالی باشد. به ماندابی بسیار حساس است.
28 تحمل شوری متوسط. تحمل نسبتاً خوبی به شوری خاک و آب دارد (مناسب برای برخی مناطق جنوبی ایران).
29 تحمل آلودگی هوا خوب. برای فضای سبز شهری مناسب است.
30 مقاومت به باد متوسط. شاخه‌ها نسبتاً شکننده هستند. در معرض بادهای شدید نیاز به قیم یا محل محافظت‌شده دارد.
31 آفات و بیماری‌ها مقاومت بالا. گاهی ممکن است مورد حمله شپشک آردآلود یا کنه تارعنکبوتی قرار گیرد، به‌ویژه در شرایط خشک و غبارآلود. بیماری خاص شایعی ندارد.
32 نیاز هرس کم. پس از اتمام گل‌دهی اصلی، هرس سبک برای شکل‌دهی و حذف شاخه‌های خشکیده کافی است. تحمل هرس شدید را دارد و می‌توان آن را به‌صورت پرچین فرم‌دار یا درختچه‌ای کوتاه نگه داشت.
33 تغذیه (کوددهی) نیاز کم. یک بار در اوایل بهار با کود کامل و متعادل (NPK 10-10-10) یا کمپوست کافی است. کوددهی زیاد باعث رشد رویشی بیش‌ازحد و کاهش گل‌دهی می‌شود.
34 روش تکثیر اصلی: کاشت بذر (پوست سخت بذرها را قبل از کاشت خراش دهید یا در آب گرم بخیسانید). قلمه نیمه‌چوبی در تابستان نیز موفق است.
35 فاصله کاشت به‌عنوان تک‌درخت یا درختچه: ۳ تا ۴ متر. برای پرچین: ۱.۵ تا ۲ متر.
36 کاربرد در طراحی تک‌درخت زینتی چشم‌انداز، پرچین‌های بلند و غیررسمی، پوشش دیوارها و نرده‌ها، کاشت در میادین و بلوارهای آفتابی، باغ‌های پروانه، فضای سبز کم‌نیاز (Xeriscaping).
37 مناسب فضای شهری بسیار مناسب برای فضاهای باز شهری، پارک‌ها، میادین و کمربندهای سبز، به‌شرط نور کافی.
38 نکات اجرایی ویژه گل‌دهی روی شاخه‌های سال جاری اتفاق می‌افتد. بنابراین هرس باید پس از گل‌دهی انجام شود تا جوانه‌های گل سال بعد از بین نروند. میوه‌های لگوم (غلاف) قهوه‌ای رنگ تولید می‌کند که ممکن است ریزش داشته باشد.
39 همنشین‌های مناسب گیاهان مقاوم به خشکی و آفتاب مانند: اکالیپتوس، ژوکا، سرو نقرهای، آگاو، لانتانا.
40 ارزش اکولوژیک جاذب عالی زنبورهای عسل، پروانه‌ها و مرغان مگس‌خوار. به دلیل تعلق به خانواده حبوبات، تثبیت کننده نیتروژن خاک است و باعث حاصلخیزی خاک می‌شود.
41 هشدار/محدودیت در مناطق سردسیر قابل کشت نیست. ریشه‌های تهاجمی ندارد اما به دلیل رشد سریع ممکن است در صورت عدم هرس، فضای زیادی را اشغال کند.
42 اقلیم پیشنهادی در ایران به‌ترین اقلیم: مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری. مناطق ایده‌آل: سواحل جنوبی (هرمزگان، بوشهر، خوزستان، سیستان و بلوچستان). مناطق مناسب: کرانه‌های شمالی خلیج فارس و دریای عمان، مناطق معتدل گرم مانند شیراز، اهواز، بندرعباس. مناطق با محدودیت: تهران و کرج (فقط در نقاط کم‌آب و آفتابی و با محافظت در زمستان‌های سرد). مناطق نامناسب: شهرهای سردسیر (تبریز، ارومیه، همدان) و مناطق مرطوب خزری (به دلیل رطوبت بالا و خاک سنگین).
کاسیا