دوتزیا
دونزیا با نام علمی Deutzia gracilis درختچه ای خزانکننده کوچک و متراکم با گلدهی فوقالعاده فراوان و چشمگیر در اواسط بهار است. برگهای آن سبز روشن، نیزهای شکل و با حاشیهای ریزدندانه هستند که در پاییز تغییر رنگ محسوسی ندارند و میریزند. ارزش اصلی این گیاه در خوشههای انتهایی خمیده و پرپشتی است که از گلهای کوچک، ستارهای شکل و سفید خالص پوشیده شده است. این گلآذینها به قدری انبوه هستند که میتوانند شاخههای نازک گیاه را کاملاً خم کنند و منظرهای ابرمانند و برفی ایجاد کنند. گلها معطر نیستند یا عطر بسیار ضعیفی دارند.
دوتزیای ظریف به دلیل فرم فشرده، رشد متراکم و نمایش گلهای بهاری، یک گیاه ایدهآل برای حاشیههای جلویی باغ، کاشت دستهجمعی، باغهای صخرهای و گلدانهای بزرگ است. نگهداری آن آسان است و پس از استقرار به خشکی نسبی مقاوم میشود. کلید گلدهی انبوه در سال بعد، هرس بلافاصله پس از پایان گلدهی است، زیرا گلها روی شاخههای یکساله تشکیل میشوند. این گیاه تحمل خوبی به سرما دارد.
برای ایران، این گیاه بهترین سازگاری را با مناطق معتدل تا سردسیر با تابستانهای ملایم دارد. در اقلیم سرد کوهستانی (آذربایجان، کردستان، خراسان شمالی، ارتفاعات البرز و زاگرس) به خوبی رشد میکند و سرمای زمستان را به خوبی تحمل میکند. در اقلیم نیمهخشک معتدل (تهران، کرج، همدان، اراک) نیز با آبیاری معمولی در فصل رشد گلدهی درخشانی خواهد داشت، اما ممکن است گرمای شدید تابستان کمی به آن استرس وارد کند. برای اقلیمهای گرم و خشک جنوب و مرکز مناسب نیست، مگر در مکانهای خنک و سایهدار. این گیاه برای باغهای کلبهای، حاشیههای مختلط و باغهای شهری کوچک پیشنهاد میشود.
| ردیف | مشخصه | توضیح |
|---|---|---|
| 1 | نام علمی | Deutzia gracilis Siebold & Zucc. |
| 2 | نام فارسی | دوتزیا |
| 3 | نام انگلیسی | Slender Deutzia |
| 4 | خانواده | Hydrangeaceae |
| 5 | تیپ گیاهی | درختچه خزانکننده کوچک |
| 6 | ارتفاع نهایی | ۰.۵ تا ۱.۲ متر |
| 7 | قطر تاج | ۰.۸ تا ۱.۵ متر |
| 8 | فرم تاج | متراکم، گرد، با شاخههای قوسیشکل |
| 9 | سرعت رشد | متوسط |
| 10 | طول عمر | متوسط تا طولانی |
| 11 | رنگ برگ | سبز روشن |
| 12 | نوع برگ | ساده، متقابل، نیزهای تا تخممرغی، با حاشیه ریزدندانه |
| 13 | ریزش برگ | کامل پاییزه |
| 14 | زمان گلدهی | اردیبهشت |
| 15 | رنگ گل | سفید خالص |
| 16 | عطر گل | بیبو یا بسیار کمبو |
| 17 | نوع گل | خوشهای خمیده و متراکم (پانیکول یا خوشهآذین) از گلهای کوچک ستارهای |
| 18 | ارزش زینتی | بسیار زیاد (بهخاطر نمایش گلهای بهاری) |
| 19 | ارزش اقتصادی | متوسط (گیاه زینتی محبوب برای باغهای کوچک) |
| 20 | سیستم ریشه | فیبری و گسترده |
| 21 | مقاومت به سرما | بسیار زیاد (تا -۲۵ درجه سانتیگراد) |
| 22 | مقاومت به گرما | متوسط (به گرمای شدید و خشکی طولانی مدت حساس است) |
| 23 | تحمل خشکی | متوسط (پس از استقرار، خشکی موقت را تحمل میکند ولی برای شادابی به رطوبت نیاز دارد) |
| 24 | نیاز آبی | متوسط (آبیاری منظم در فصل رشد، به ویژه در دوره قبل از گلدهی) |
| 25 | نیاز نوری | آفتاب کامل تا نیمهسایه (برای بهترین گلدهی، حداقل ۶ ساعت آفتاب مستقیم لازم است) |
| 26 | نوع خاک | خاکهای لومی با زهکش خوب و غنی از مواد آلی؛ خاکهای خنثی تا کمی قلیایی را ترجیح میدهد |
| 27 | زهکشی خاک | خوب (حساس به غرقابی) |
| 28 | تحمل شوری | کم |
| 29 | تحمل آلودگی هوا | متوسط |
| 30 | مقاومت به باد | متوسط (بادهای شدید میتواند به شاخههای ظریف و گلآذینها آسیب بزند) |
| 31 | آفات و بیماریها | مقاومت خوب؛ گاهی شته در بهار |
| 32 | نیاز هرس | مهم: متوسط (هرس بلافاصله پس از پایان گلدهی انجام شود. شاخههای گلدهنده قدیمی را از پایین حذف کنید تا شاخههای جدید و قوی برای گلدهی سال بعد رشد کنند. هرس دیروقت یا شدید در پاییز/زمستان، گلدهی سال بعد را از بین میبرد.) |
| 33 | فاصله کاشت پیشنهادی | ۰.۸ تا ۱.۲ متر |
| 34 | کاربرد در طراحی | حاشیه جلویی باغچههای گلدار، کاشت دستهجمعی، باغ صخرهای، گلدان، پرکننده فضای خالی زیر درختان بزرگتر |
| 35 | مناسب فضای شهری | بله (در پارکها و فضای سبز مناطق معتدل) |
| 36 | نکات اجرایی | برای گلدهی بهتر، پس از گلدهی کود متعادل بدهید. از کوددهی نیتروژنه زیاد در تابستان خودداری کنید زیرا رشد برگ را به جای گل تشویق میکند. ساقههای مسن را هر چند سال یکبار از سطح زمین حذف کنید تا گیاه جوان بماند. |
| 37 | اقلیم پیشنهادی در ایران | اقلیم سرد کوهستانی: آذربایجان، کردستان، خراسان شمالی، ارتفاعات البرز و زاگرس (انتخاب بسیار خوب). اقلیم معتدل سرد: همدان، اراک، زنجان. اقلیم نیمهخشک معتدل: تهران، کرج، قزوین (با آبیاری معمولی و کاشت در مکانهای با آفتاب صبحگاهی). نکته: برای اقلیمهای گرم، خشک و نیمهخشک شدید (جنوب، مرکز گرم) مناسب نیست و استرس میبیند. |
