زیتون تلخ با نام علمی Hippophae rhamnoides درختچه ای خزان‌کننده دوپایه (نر و ماده جدا) با ارزش اکولوژیک و اقتصادی بسیار بالا است. این گیاه دارای شاخه‌های خاردار و برگ‌های باریک، کشیده و به رنگ سبز-نقرهای است که در سطح زیرین پوشیده از فلس‌های ستاره‌ای شکل نقرهای-سفید هستند و ظاهری مخملی به آن می‌بخشند. گل‌های آن کوچک، زرد-قهوه‌ای و غیرقابل توجه هستند، اما پس از گرده‌افشانی توسط باد، پایه‌های ماده در اواخر تابستان تا پاییز مملو از توت‌های نارنجی-قرمز روشن و متراکم می‌شوند که تا زمستان بر روی شاخه‌ها باقی می‌مانند. این میوه‌ها بسیار خوراکی، ترش و سرشار از ویتامین‌ها (به ویژه ویتامین C)، آنتی‌اکسیدان‌ها و روغن‌های ارزشمند هستند.

سنجد تلخ به دلیل سیستم ریشه‌ای عمیق و گسترده همراه با گره‌های تثبیت‌کننده نیتروژن، مقاومتی افسانه‌ای در برابر بادهای شدید، خشکی، شوری خاک و هوا، و شرایط خاک‌های فقیر و شن‌زار دارد. این ویژگی‌ها آن را به یکی از بهترین گونه‌های جهان برای کنترل فرسایش بادی و آبی، تثبیت تپه‌های ماسه‌ای، احیای زمین‌های تخریب‌شده و ایجاد بادشکن‌های بسیار مؤثر تبدیل کرده است. همچنین یک گونه پیشگام در توالی اکولوژیک محسوب می‌شود. علاوه بر کاربردهای اکولوژیک، میوه‌های آن به صورت تازه، خشک، آبمیوه، مربا و به ویژه روغن (در صنایع دارویی و آرایشی) دارای ارزش اقتصادی بالایی هستند.

برای ایران، این گیاه یک انتخاب استراتژیک و ضروری برای مقابله با بیابان‌زایی در مناطق خشک، نیمه‌خشک و ساحلی کشور است. در استان‌های مرکزی، شرقی و جنوب شرقی درگیر با طوفان‌های شن و فرسایش بادی (مانند سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، یزد، کرمان، سمنان) به عنوان ستون فقرات پروژه‌های بیابان‌زدایی و کمربند سبز توصیه می‌شود. در اقلیم سرد و خشک (آذربایجان، کردستان) نیز سازگار است. در مناطق شمالی و ساحلی دریای خزر نیز برای تثبیت ماسه‌های ساحلی کاربرد دارد. کاشت همزمان پایه‌های نر و ماده برای تولید میوه ضروری است.