خاس با نام علمی Ilex aquifolium درختچه ای همیشه‌سبز با نمادپردازی عمیق در فرهنگ‌های اروپایی، به ویژه به عنوان نماد کریسمس است. این گیاه دارای برگ‌های چرمی، بسیار براق و سبز تیره با حاشیه‌ای موج‌دار و خاردار است. یک ویژگی جالب، دوپارگی برگ‌ها است که برگ‌های بخش پایینی و سایه‌دار گیاه خاردارتر هستند تا از گیاه در برابر چرای جانوران محافظت کنند، در حالی که برگ‌های بالایی و در معرض نور ممکن است صاف یا کم‌خارتر باشند. گل‌های آن کوچک، سفید و کم‌اهمیت هستند. ارزش زینتی اصلی آن میوه‌های سته درخشان و قرمز رنگی است که در پاییز و در طول زمستان بر روی پایه‌های ماده باقی می‌مانند و تضاد زیبایی با برگ‌های سبز تیره ایجاد می‌کنند.

خاس به دلیل بافت ظریف اما ساختار محکم و قابلیت تحمل هرس سنگین، گیاهی کلاسیک برای ایجاد پرچین‌های رسمی، توپ‌های زینتی و اشکال پیچیده در باغ‌های تاریخی است. حضور پایدار آن به‌عنوان یک گیاه همیشه‌سبز و نمایش زمستانی میوه‌های قرمز، آن را به عنصری ارزشمند در طراحی منظر چهارفصل تبدیل می‌کند. این گیاه دوشکلی جنسی دارد، یعنی برای تشکیل میوه، باید یک پایه نر در مجاورت پایه‌های ماده کاشته شود. رشد آن کند است اما عمری بسیار طولانی دارد.

برای ایران، این گیاه بهترین سازگاری را با مناطق خنک و مرطوب دارد. در اقلیم مرطوب و معتدل سواحل دریای خزر (گیلان، مازندران) به عنوان یک گیاه زینتی سازگار و با نیاز رطوبتی نسبی می‌تواند رشد خوبی داشته باشد. در اقلیم نیمه‌خشک ولی خنک فلات مرکزی با تابستان‌های معتدل (مانند برخی مناطق تهران و ارتفاعات آن) نیز با آبیاری منظم و کاشت در مکان‌های نیمه‌سایه و محفوظ از بادهای گرم و خشک قابل کشت است. برای اقلیم‌های گرم، خشک و بیابانی مرکز و جنوب ایران به هیچ وجه توصیه نمی‌شود، زیرا به رطوبت هوا و خاک حساس است و گرمای شدید تابستان آن را از بین می‌برد. این گیاه برای باغ‌های تاریخی، پارک‌های سایه‌دار در مناطق شمالی و ویلاهای ییلاقی خنک پیشنهاد می‌شود. هشدار: میوه‌های آن برای انسان سمی هستند.