گل توری
درختچه گل توری Lagerstroemia indica درختچه یا درخت کوچک خزانکننده با ارزش زینتی استثنایی در فصل گرم تابستان است. این گیاه دارای برگهای سبز تیره، براق و بیضیشکل است که در پاییز قبل از ریزش به رنگهای زرد، نارنجی و قرمز متمایل به ارغوانی درمیآیند. پوست تنه آن صاف و به رنگ خاکستری مایل به قهوهای است که با افزایش سن، ورقهورقه شده و مناظر جالبی از رنگهای کرم، قهوهای و صورتی ایجاد میکند. گلدهی آن از اوایل تابستان شروع شده و تا اوایل پاییز ادامه مییابد. گلها در خوشههای بزرگ و مخروطی شکل، به رنگهای سفید، صورتی، قرمز و بنفش ظاهر میشوند و هر گل دارای گلبرگهای چینخورده و ظریف است که شبیه کاغذ کرپ میباشد.
بنگاله به دلیل گلدهی طولانی و چشمگیر در اوج گرمای تابستان، یک گزینه بینظیر برای افزودن رنگ به فضاهای سبز شهری و باغهای خصوصی در فصلی است که بسیاری از گیاهان دیگر از گلدهی بازمیمانند. فرم رشد آن میتواند به صورت درختچهای چندساقه یا درختی کوچک با تنه واحد تربیت شود. این گیاه به هرس سالانه (هرس زمستانه) برای حفظ فرم و تشویق به تولید شاخههای گلدهنده جدید پاسخ خوبی میدهد. مقاومت نسبی آن به خشکی (پس از استقرار)، گرما و خاکهای مختلف، آن را به گیاهی سازگار تبدیل کرده است.
برای ایران، این گیاه در بسیاری از مناطق کشور به خوبی سازگار است. در اقلیم نیمهخشک فلات مرکزی (مانند تهران، اصفهان، شیراز، کرج) با آبیاری منظم در فصل رشد، عملکرد درخشانی دارد و تابستانهای گرم و طولانی این مناطق دوره گلدهی آن را طولانی میکند. در اقلیم گرم و خشک جنوب (مانند اهواز، بندرعباس) نیز با آبیاری کافی و مدیریت آفات میتواند رشد کند، اما ممکن است نیاز به مراقبت بیشتری داشته باشد. در اقلیم مرطوب شمالی (گیلان و مازندران) نیز در مکانهای آفتابگیر و با زهکش خوب خاک موفق است. این گیاه برای خیابانسازی، میادین شهری، پارکها و باغهای ویلا در سراسر ایران گزینهای محبوب و کمخطر محسوب میشود.
| ردیف | مشخصه | توضیح |
|---|---|---|
| 1 | نام علمی | Lagerstroemia indica L. |
| 2 | نام فارسی | گل توری |
| 3 | نام انگلیسی | Crape Myrtle, Crepe Myrtle |
| 4 | خانواده | Lythraceae |
| 5 | تیپ گیاهی | درختچه یا درخت کوچک خزانکننده |
| 6 | ارتفاع نهایی | ۳ تا ۸ متر (به عنوان درختچه معمولاً تا ۴-۵ متر) |
| 7 | قطر تاج | ۲ تا ۶ متر |
| 8 | فرم تاج | گرد، گاهی گسترده |
| 9 | سرعت رشد | متوسط تا سریع |
| 10 | طول عمر | طولانی |
| 11 | رنگ برگ | تابستان: سبز تیره براق؛ پاییز: زرد، نارنجی، قرمز، ارغوانی |
| 12 | نوع برگ | ساده، متقابل یا متناوب (در انتهای شاخه)، بیضی تا نیزهای |
| 13 | ریزش برگ | خزان کامل پاییزه |
| 14 | زمان گلدهی | تیر تا مهر (گلدهی طولانی تابستانه) |
| 15 | رنگ گل | سفید، صورتی، قرمز، بنفش و طیفهای بینابینی |
| 16 | عطر گل | بیبو یا کمبو |
| 17 | نوع گل | خوشهای مخروطی بزرگ و ایستاده، گلبرگهای چینخورده |
| 18 | ارزش زینتی | بسیار زیاد (گل، پوست تنه و رنگ پاییزی برگ) |
| 19 | ارزش اقتصادی | بالا (گیاه زینتی بسیار محبوب در فضای سبز شهری و باغی) |
| 20 | سیستم ریشه | عمیق و گسترده |
| 21 | مقاومت به سرما | متوسط (تا حدود -۱۰ تا -۱۵ درجه سانتیگراد؛ در سرمای شدیدتر ممکن است سرشاخهها آسیب ببینند) |
| 22 | مقاومت به گرما | بسیار زیاد |
| 23 | تحمل خشکی | متوسط (پس از استقار کامل، خشکی موقت را تحمل میکند ولی برای گلدهی مطلوب نیاز به رطوبت دارد) |
| 24 | نیاز آبی | متوسط (آبیاری عمیق و منظم در فصل رشد برای گلدهی انبوه ضروری است) |
| 25 | نیاز نوری | آفتاب کامل (حداقل ۶ ساعت نور مستقیم برای گلدهی مناسب ضروری است) |
| 26 | نوع خاک | خاکهای لومی با زهکش خوب؛ در خاکهای فقیر نیز رشد میکند ولی بهتر است غنی باشد |
| 27 | زهکشی خاک | خوب تا عالی (حساس به خاکهای غرقاب) |
| 28 | تحمل شوری | کم تا متوسط |
| 29 | تحمل آلودگی هوا | زیاد |
| 30 | مقاومت به باد | خوب |
| 31 | آفات و بیماریها | سفیدک پودری (مهمترین بیماری، به ویژه در مناطق مرطوب یا با جریان هوای ضعیف)، شته، شپشک |
| 32 | نیاز هرس | زیاد (هرس سالانه در اواخر زمستان یا اوایل بهار برای شکلدهی، حذف شاخههای ضعیف و تحریک گلدهی روی شاخههای جدید ضروری است) |
| 33 | فاصله کاشت پیشنهادی | به عنوان درختچه: ۲ تا ۳ متر؛ به عنوان درخت خیابانی: ۴ تا ۵ متر |
| 34 | کاربرد در طراحی | تکنمای تابستانه، کاشت گروهی، درختچه حاشیهای، درخت سایهانداز کوچک برای حیاط و پیادهرو، گلدانهای بزرگ |
| 35 | مناسب فضای شهری | بسیار مناسب (مقاوم به گرما و آلودگی، گلدهی جذاب در تابستان) |
| 36 | نکات اجرایی | برای جلوگیری از سفیدک پودری، ارقام مقاوم را انتخاب کرده و در مکانهای با جریان هوای خوب و آفتاب کامل بکارید. از آبیاری بارانی روی شاخ و برگ خودداری کنید. هرس زمستانه را جدی بگیرید. |
| 37 | اقلیم پیشنهادی در ایران | اقلیم نیمهخشک معتدل: تهران، اصفهان، شیراز، کرج، مشهد (انتخاب بسیار خوب). اقلیم گرم و خشک: یزد، کرمان، زاهدان (با آبیاری منظم). اقلیم مرطوب خزری: شمال (فقط در مکانهای کاملاً آفتابگیر و با زهکش عالی برای پیشگیری از سفیدک). اقلیم مدیترانهای: سواحل شمالی. نکته: در مناطق سردسیر با یخبندانهای شدید و طولانی (بخشهایی از آذربایجان) ممکن است نیاز به محافظت زمستانه داشته باشد. |
