رز
رزهای هیبرید چای و فلوریبوندا که تحت نام Rosa × hybrida دستهبندی میشوند، حاصل تلاشهای چندقرنه اصالتبخشی و دورگهگیری بین گونههای مختلف رز، به ویژه از ابتدای قرن نوزدهم در اروپا و سپس در سراسر جهان هستند. ارزش اصلی این گروه در تنوع بینظیر رنگ، فرم گل کامل و دوام بریده آنهاست که بازار جهانی گل شاخهبریده را متحول ساخته است. موفقیت تجاری آنها مرهون توسعه ارقامی با ساقههای بلند و مستقیم، گلهای با عمر گلدانی طولانی و مقاومت نسبی در برابر حملات نقلوانتقال است.
ایدهآلهای زیباییشناختی در پرورش این رزها، از مکاتب مختلفی تأثیر پذیرفته است. برخی بر کشت گلخانهای تحت شرایط کنترلشده دقیق برای تولید انبوه گلهای تکساقه با کیفیت صادراتی تأکید دارند، در حالی که دیگران پرورش آنها در فضای باز را برای ترکیب در باغهای کلکسیونی یا پارکها ترجیح میدهند. توجه ویژهای به توسعه ارقامی با عطر قوی، شاخوبرگ سالم و مقاومت ذاتی به بیماریهای قارچی شایع مانند سفیدک پودری و لکه سیاه معطوف شده است.
در طراحی فضای سبز معاصر، این رزها اغلب در قطعات منظم (پارترها)، حاشیههای مختلط همراه با گیاهان پرکننده و پایه، یا به صورت پرگولاهای آموزشی مورد استفاده قرار میگیرند. موفقیت پایدار آنها در منظر، وابسته به برنامه دقیق تغذیه، آبیاری قطرهای و هرس سالانه مطابق با نظامهای تربیتی مشخص است که موجب تحریک رشد شاخههای قوی و تولید گلهای با کیفیت میشود. انتخاب پایههای پیوند سازگار و مقاوم نیز از فاکتورهای کلیدی در کشت گسترده آنها به شمار میرود.
| ردیف | مشخصه | توضیحات |
|---|---|---|
| 1 | نام علمی | Rosa × hybrida (برای گروههای رز چای هیبرید و فلوریبوندا) |
| 2 | نام فارسی | رز دورگه (رز گل درشت باغی، رز مدرن) |
| 3 | نام انگلیسی | Hybrid Tea Rose, Floribunda Rose |
| 4 | خانواده | Rosaceae |
| 5 | تیپ گیاهی | درختچه برگریز |
| 6 | ارتفاع نهایی | ۰.۸ – ۱.۸ متر (بسته به رقم و نوع هرس) |
| 7 | قطر تاج | ۰.۶ – ۱.۲ متر |
| 8 | فرم تاج | ایستاده، بوتهای |
| 9 | سرعت رشد | سریع |
| 10 | طول عمر | متوسط تا طولانی (با مراقبت مناسب) |
| 11 | رنگ برگ | سبز متوسط تا تیره، براق |
| 12 | نوع برگ | مرکب شانهای، با ۵-۷ برگچه دندانهدار |
| 13 | ریزش برگ | پاییزه (در مناطق سرد) |
| 14 | زمان گلدهی | از اواخر بهار تا اوایل پاییز (گلدهی متوالی) |
| 15 | رنگ گل | تمام طیفها به جز آبی خالص (قرمز، صورتی، زرد، سفید، نارنجی، بنفش، دورنگ) |
| 16 | عطر گل | متغیر: از بیعطر تا معطر بسیار قوی (بسته به رقم) |
| 17 | نوع گل | گل کامل با تعداد زیاد گلبرگ (Double تا Very Double) |
| 18 | ارزش زینتی | بسیار زیاد |
| 19 | ارزش اقتصادی | بسیار بالا (صنعت گل شاخهبریده، گیاهان گلدانی، نهال) |
| 20 | سیستم ریشه | عمیق و گسترده (در پایههای بذری) |
| 21 | مقاومت به سرما | متوسط (نیاز به پوشش در سرمای شدید برای برخی ارقام) |
| 22 | مقاومت به گرما | متوسط (در گرمای شدید ممکن است کیفیت گل کاهش یابد) |
| 23 | تحمل خشکی | کم (نیاز آبی نسبتاً بالا، به ویژه در دوره گلدهی) |
| 24 | نیاز آبی | زیاد (آبیاری منظم و عمیق) |
| 25 | نیاز نوری | آفتاب کامل (حداقل ۶ ساعت نور مستقیم) |
| 26 | نوع خاک | لومی غنی، حاصلخیز، با هوموس بالا |
| 27 | زهکشی خاک | عالی (حساس به خفگی ریشه) |
| 28 | تحمل شوری | کم |
| 29 | تحمل آلودگی هوا | متوسط (گردوغبار بر شاخ و برگ اثر منفی دارد) |
| 30 | مقاومت به باد | کم تا متوسط (ساقههای بلند قیم) |
| 31 | آفات و بیماریها | شته، کنه تارعنکبوتی، سفیدک پودری، لکه سیاه، زنگ |
| 32 | نیاز هرس | زیاد (هرس سالانه سنگین برای فرمدهی و تحریک گلدهی) |
| 33 | فاصله کاشت پیشنهادی | ۰.۵ – ۱ متر (بسته به رقم و تراکم مورد نظر) |
| 34 | کاربرد در طراحی | باغهای رز تخصصی، حاشیههای گلکاری شده، پرچینهای کوتاه، گلبریده |
| 35 | مناسب فضای شهری | بله (در پارکها و فضاهای سبز با مراقبت ویژه) |
| 36 | نکات اجرایی | تغذیه منظم در فصل رشد، مالچپاشی، کنترل پیشگیرانه بیماریها، حذف گلهای پژمرده |
| 37 | اقلیم پیشنهادی | معتدل با فصل رشد طولانی؛ در اقلیمهای گرمسیر و سردسیر نیاز به مراقبت بیشتر دارد |
